Θέμα casus belli έθεσε ο Μητσοτάκης στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα, στέλνοντας ένα καθαρό μήνυμα στην Τουρκία, αλλά και στους συμμάχους, ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε μια διαρκή απειλή πολέμου…
Του Κώστα Πασίση
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο και στις σχέσεις καλής γειτονίας, χωρίς όμως να κάνει την παραμικρή έκπτωση σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, κυριαρχικών δικαιωμάτων και αμυντικής θωράκισης. Και αυτό ήταν το δεύτερο ηχηρό μήνυμα που εξέπεμψε η χώρα εντός μάλιστα της Τουρκίας.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την πάγια απειλή πολέμου της Τουρκίας «ιστορική ανορθογραφία», τονίζοντας ότι «δεν συντάσσεται ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ούτε με το καλό κλίμα το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες».
Όπως επεσήμανε «όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν ταιριάζει και με το κλίμα της Συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου».
Υπενθύμισε δε ότι το casus belli «έρχεται από το βαθύ παρελθόν, από το 1995» και κατέληξε: «Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να το αφήσουμε πίσω μας».
Απ’ ότι φαίνεται η επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να θέσει το casus belli στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ήταν μια στοχευμένη διπλωματική κίνηση, με την οποία η Αθήνα θέλει να μετατρέψει μια διαχρονική τουρκική πρόκληση σε ζήτημα αξιοπιστίας της Συμμαχίας.
Ο πρωθυπουργός είπε σε απλά …ελληνικά ότι δεν μπορεί να γίνεται συζήτηση για σχέσεις καλής γειτονίας, για ενότητα στο ΝΑΤΟ και για νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη, όταν ένα κράτος-μέλος εξακολουθεί να απειλεί με πόλεμο ένα άλλο κράτος-μέλος, εάν αυτό ασκήσει νόμιμα κυριαρχικά του δικαιώματα.
Το casus belli προκάλεσε εκνευρισμό στην Τουρκία γιατί τέθηκε στην Άγκυρα, μπροστά σε όλο το ΝΑΤΟ, διεθνοποιώντας μια διαφορά που η Άγκυρα θεωρεί διμερή.
Μάλιστα ο κ. Μητσοτάκης το συνέδεσε εμμέσως πλην σαφώς και με τη συζήτηση για τα F-35, ακυρώνοντας επί της ουσίας το ωραίο τουρκικό …αφήγημα και το σόου Ερντογάν στον Αμερικανό πρόεδρο.
Σημειώνεται ότι η τουρκική εφημερίδα Sabah παρουσίασε τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού με ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο, κάνοντας λόγο για «στοχοποίηση της Τουρκίας».
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε: «Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα».
Πρόσθεσε ωστόσο τόνισε ότι «αυτή τη στιγμή υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία» λόγω των S-400, ενώ υπενθύμισε: «Οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 τα οποία, όπως γνωρίζετε, ήδη κατασκευάζονται».
Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός είπε ότι «θέλω να είμαι αισιόδοξος. Δεν εκτιμώ ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων».
Τόνισε πως «η Ελλάδα είναι μία παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη» και «θα υπερασπίζεται πάντα το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας σε επιχείρηση στα Στενά «εφόσον μας ζητηθεί και εφόσον θα συμφωνείτο σε επίπεδο Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών».
Ξεκάθαρη ήταν και η απάντηση του στο Τούρκο δημοσιογράφο του A Haber, Orhan Sali. «πάντα ήμουν υπέρ μιας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης» και στάθηκε στη συνεργασία στο μεταναστευτικό και το εμπόριο.
Τόνισε, όμως, ότι έχουμε μία βασική διαφορά με την Τουρκία, και αυτή είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο», με πλαίσιο την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου και ειδικά την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας. Ακόμη και αν δεν επιλύσουμε αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά, συμπλήρωσε.
Τέλος, για τις αμυντικές δαπάνες και τον «ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ», ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι ήταν «απολύτως απαραίτητο οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο βάρος ως προς την κατανομή των ευθυνών εντός της Συμμαχίας».
