«Φρένο» στα σενάρια περί πιθανής συμμετοχής της χώρας σε ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ βάζει η κυβέρνηση. Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης όσο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισαν τη «γραμμή» της Αθήνας, η Ελλάδα στηρίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, επιμένει στην επιστροφή στη διπλωματία, αλλά δεν προτίθεται να εμπλακεί σε επιχείρηση που θα συνδεόταν άμεσα με το πιο επικίνδυνο μέτωπο της παρούσας κρίσης.
Του Κώστα Πασίση
Η αποσαφήνιση αυτή έγινε επειδή το τελευταίο διήμερο, δημοσιεύματα και διαρροές έφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση που διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το εάν η αποστολή «Ασπίδες», η οποία δημιουργήθηκε για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα, θα μπορούσε να φτάσει έως τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν υπάρχει απόφαση για επέκταση της εντολής της, ενώ μια τέτοια μεταβολή θα απαιτούσε ομοφωνία και θα άνοιγε ένα εντελώς διαφορετικό στρατηγικό κεφάλαιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το θέμα συζητήθηκε από νωρίς εντός της κυβέρνησης αλλά αποφασίστηκε να μη συμμετέχει για μια σειρά λόγων, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές.
Πρώτον, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει το ρόλο της ως παράγοντα σταθερότητας και όχι ως μέρος του προβλήματος, δηλαδή της στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η ελληνική θέση, όπως εκφράζεται παντού, σε Βρυξέλες και ΝΑΤΟ, στηρίζεται σε τρεις άξονες, σεβασμός του διεθνούς δικαίου, προστασία των αμάχων και επιστροφή στη διπλωματία.
Μια εμπλοκή στο Ορμούζ θα έστελνε ακριβώς το αντίθετο μήνυμα, πως η Ελλάδα μετακινείται από την απόφαση της προστασίας της ναυσιπλοΐας σε μια λογική ενεργού συμμετοχής στη σύρραξη.
Ο δεύτερος λόγος είναι αμιγώς επιχειρησιακός. Η αποστολή «Ασπίδες» έχει συγκεκριμένη κατεύθυνση και οριοθετημένο πεδίο δράσης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό τονίστηκε ρητά και χθες από την κυβέρνηση, θέλοντας να υπογραμμίσει ότι άλλο είναι η προστασία εμπορικών πλοίων σε μια ευρωπαϊκή αποστολή και άλλο η μετάβαση σε ένα νέο, πολύ πιο εκρηκτικό «θέατρο» επιχειρήσεων όπως τα Στενά του Ορμούζ.
Στη διάκριση αυτή βρίσκεται και η ουσία της ελληνικής στάσης. Η Αθήνα δε θέλει να εμφανιστεί ότι αποδέχεται τη σταδιακή διολίσθηση μιας αποστολής σε νέα καθήκοντα χωρίς σαφή πολιτική εντολή και κυρίως με άγνωστο ρίσκο, μάλλον υψηλό, απ ότι φαίνεται στον ορίζοντα από τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς εκατέρωθεν.
Ο τρίτος λόγος αφορά τον κίνδυνο άμεσης στοχοποίησης. Τα Στενά του Ορμούζ είναι το σημείο όπου η σύγκρουση μπορεί να πάρει χαρακτηριστικά γενικευμένης αναμέτρησης, με παγκόσμιες οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Η Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη, έχει κάθε συμφέρον να παραμείνουν ανοικτοί οι θαλάσσιοι δρόμοι. Δεν έχει όμως συμφέρον να βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης που μπορεί να προκαλέσει αντίποινα, να αυξήσει το ρίσκο για τα ελληνικά πλοία και να μετατρέψει τη χώρα σε εχθρό του Ιράν.
Μέχρι στιγμής η ίδια η Ε.Ε. εμφανίζεται επιφυλακτική και διχασμένη για το εύρος μιας τέτοιας αποστολής. Δεν υπάρχει ενιαία βούληση για πιο βαθιά στρατιωτική εμπλοκή, ενώ ορισμένες χώρες εκφράζουν ανοιχτά αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα ή και τη σκοπιμότητα μιας επέκτασης.
Ωστόσο χθες, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. επιβεβαίωσαν, στην παρούσα φάση, την απροθυμία της Ευρώπης να προχωρήσει σε αποστολή πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, το κλίμα που διαμορφώθηκε ήταν υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, χωρίς όμως επέκταση της αποστολής προς το Ορμούζ, όπως κατέστησε σαφές και η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. Κάγια Κάλας.
