Στο επίκεντρο των Ακαδημιών του Κόσμου τέθηκε η Αθήνα όπου φιλοξενήθηκε για πρώτη φορά το ιστορικό πρώτο Συμπόσιο του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων 38 Ακαδημιών από όλο τον κόσμο. «Πρόκειται για μία ένωση πνευματικών ιδρυμάτων με στόχο την προώθηση του διεπιστημονικού, διακλαδικού και διατομεακού διαλόγου μεταξύ επιστημών, γραμμάτων και τεχνών, ιδίως στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης», όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ακαδημαϊκός Χρήστος Ζερεφός, ο οποίος και εξελέγη ομόφωνα πρώτος πρόεδρος του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών. Όπως έκανε γνωστό: «Οι εργασίες του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών θα συνεχιστούν τα προσεχή έτη με ετήσιες θεματικές συναντήσεις, καθώς και με τη διοργάνωση μεγάλου Συμποσίου ανά τετραετία, κατά το πρότυπο της εναρκτήριας συνάντησης που έλαβε χώρα στην Αθήνα».
Ειδικότερα, το εναρκτήριο Συμπόσιο του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης, της διεθνούς συνεργασίας και της σύνδεσης πολιτισμού, επιστήμης και τεχνολογίας.
Ο κ. Ζερεφός, κατά τη διάρκεια των εργασιών, υπογράμμισε τη σημασία της διεπιστημονικότητας και της διασύνδεσης Ανατολής και Δύσης, Βορρά και Νότου, για την προώθηση των αξιών της ειρήνης και της προόδου στον πολιτισμό.
Ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Νικηφόρος Διαμαντούρος, τόνισε τα 100 χρόνια αδιάλειπτης προσφοράς της Ακαδημίας στη γνώση και υπογράμμισε τη σημασία της διεθνούς παρουσίας της στον δημόσιο διάλογο. Ιδιαίτερη στιγμή της έναρξης αποτέλεσε η ακρόαση του βιολιού του Wolfgang Amadeus Mozart, συμβολίζοντας τη γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον της ανθρώπινης δημιουργίας.
Το Συμπόσιο περιλάμβανε σειρά ομιλιών από επιφανείς επιστήμονες παγκοσμίως. Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκός Προκόπης Παυλόπουλος ανέδειξε τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στη νομική σκέψη, υπογραμμίζοντας ότι η AI μπορεί να υποστηρίξει μόνο συμπληρωματικά την ερμηνεία των νόμων, καθώς στερείται συνείδησης.
Ο Subra Suresh, με την ομιλία του Deep Learning from Nature and Machines, ανέλυσε πώς η φύση και οι μηχανές μπορούν να συνεργαστούν αποτελεσματικά. Ο John Schellnhuber παρουσίασε την «Ανθρωποζωική Επανάσταση», όπου τεχνολογικές καινοτομίες, κβαντικοί υπολογιστές και συνθετική βιολογία συνδυάζονται, ενώ ο Michael Jordan τόνισε τη σημασία της κοινωνικής διάστασης της ανθρώπινης νοημοσύνης στην ανάπτυξη της AI.
Ο Prabhakar Raghavan, με την ομιλία Can AI Assist in Computer Science Research?, έδειξε πώς η AI μπορεί να συμβάλει στην ανακάλυψη νέων μαθηματικών και επιστημονικών αποτελεσμάτων.
Ο Ακαδημαϊκός Χρίστος Παπαδημητρίου απηύθυνε την ομιλία του Grounded Language: Τι μπορούν να μάθουν οι εγκέφαλοι και δεν μπορούν οι μηχανές. Ο Ακαδημαϊκός Στυλιανός Αντωναράκης παρουσίασε την εξέλιξη της Γενετικής Ιατρικής, προβάλλοντας τις προοπτικές θεραπείας και πρόληψης βασισμένες στο γενετικό προφίλ κάθε ατόμου.
Με τη σειρά του, ο Ακαδημαϊκός Αθανάσιος Φωκάς, με την ομιλία Highlights of Ancient Greek Thought: from the Concept of Proof to Eudaemonia, ανέπτυξε τη σύνδεση της αρχαίας ελληνικής σκέψης με τη σύγχρονη επιστήμη.
Η δεύτερη ημέρα του Συμποσίου του Κοινού των Ακαδημιών ανέδειξε καίρια ζητήματα της εποχής μας, από την οικονομία και την κλιματική κρίση έως την πολιτιστική κληρονομιά και τη φιλοσοφία.
Ο Λουκάς Παπαδήμος άνοιξε τη συνεδρία με ανάλυση για την καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Οικονομίας, ενώ ο Jeffrey D. Sachs έθεσε τον ηθικό άξονα της βιώσιμης ανάπτυξης σε παγκόσμια κλίμακα. Ο Άγγελος Συρίγος συνέδεσε τη μυθολογία και την ιστορία με τις σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις στον Εύξεινο Πόντο, και η Φοίβη Κουντούρη παρουσίασε μετασχηματισμούς συστημάτων με εφαρμόσιμες διαδρομές προς τη βιωσιμότητα.
Στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Μανόλης Κορρές παρουσίασε νέα δεδομένα για τον Ναό του Ολυμπίου Διός, ο Μιχάλης Κοσμόπουλος ανέδειξε τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην αρχαιολογική έρευνα, και ο Didier Viviers, στην ομιλία του People matters: When Archaeology and Academies Follow the Same Path, τόνισε τον κοινωνικό ρόλο της αρχαιολογίας και των ακαδημιών. Στη συνέχεια, ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης ανέλυσε τη σημασία της αρχαίας φιλοσοφίας στη νεότερη πολιτική σκέψη.
Στο προσκήνιο των εργασιών τέθηκε η κλιματική κρίση. Ο πρόεδρος του Δ.Σ. του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών, Χρήστος Ζερεφός, ανέπτυξε τις προσπάθειες που γίνονται για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO στη Μεσόγειο. Στις παρεμβάσεις των Petteri Taalas, Guy Brasseur και Ανδρέα Καραμάνου παρουσιάστηκαν δεδομένα και προβληματισμοί για το κλίμα και το φυσικό περιβάλλον.
Οι ομιλίες στη συνέχεια στράφηκαν στη σχέση του σύγχρονου κόσμου με την αρχαιότητα από τον David Holton, τον Θεόδωρο Παπαγγελή και τον Tim Whitmarsh, ενώ ο Xinwei Li ανέδειξε τη σημασία της διαπολιτισμικής επικοινωνίας στην εξέλιξη των πολιτισμών. Ζητήματα φυσικών καταστροφών και διαχείρισης κρίσεων ανέπτυξαν ο Άρης Ροζάκης, ο Κωνσταντίνος Συνολάκης και η Γεωργία Δεστούνη.
Τέλος, ο Ιωάννης Ηλιόπουλος και ο Εμμανουήλ Φλωράτος έκαναν περιήγηση από την κλασική στη σύγχρονη φυσική, ενώ η Ελένη Κουντούρη και ο Νίκος Πετρόχειλος έκλεισαν τη συνεδρία με την παρουσίαση της Ακαδημίας Πλάτωνος ως ζωντανού αρχαιολογικού και αστικού τοπίου.
Κατά τη διάρκεια του Συμποσίου πραγματοποιήθηκαν διαλέξεις και ακολούθησαν συζητήσεις, τόσο ανοικτές όσο και κεκλεισμένων των θυρών, μεταξύ των εκπροσώπων των Ακαδημιών-μελών του Διεθνούς Κοινού. Στο Διεθνές Κοινό των Ακαδημιών συμμετέχουν, ως Επίτιμα Μέλη, εκπρόσωποι τριάντα οκτώ Ακαδημιών από όλο τον κόσμο, καθώς και τρεις Ακαδημίες, ως Παρατηρητές.
Οι εργασίες του Εναρκτήριου Συμποσίου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 9 και 10 Φεβρουαρίου, ολοκληρώθηκαν με παρουσίαση του ιστορικού των ανασκαφών και των συναφών έργων στον χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνος, από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών.
