H Αρμενία και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σήμερα να συνεργαστούν στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για πολιτικούς σκοπούς, καθώς η Ουάσιγκτον στοχεύει να ενισχύσει τους δεσμούς της με έναν πρώην στενό σύμμαχο της Ρωσίας, μήνες αφότου συνέβαλε στη σύναψη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας στον Νότιο Καύκασο.
Μια δήλωση για τη συμφωνία στον πυρηνικό τομέα υπογράφηκε από τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στη χώρα.
Οι δύο αξιωματούχοι είπαν πως ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη Συμφωνία 123 (123 Agreement), η οποία επιτρέπει στις ΗΠΑ να χορηγούν νόμιμα άδειες για πυρηνική τεχνολογία και εξοπλισμούς σε άλλες χώρες.
Η συμφωνία θα επιτρέψει έως και 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε αρχικές αμερικανικές εξαγωγές στην Αρμενία, συν επιπροσθέτως 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια για καύσιμα και συντήρηση, είπε ο Βανς.
«Αυτή η συμφωνία θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην ολοένα και βαθύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ της Αρμενίας και των ΗΠΑ», είπε ο Πασινιάν κατά τη διάρκεια μιας κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Βανς.
Αν και εξαρτιόταν εδώ και καιρό σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία και το Ιράν για τις ενεργειακές προμήθειές της, η Αρμενία εξετάζει αυτήν τη στιγμή προτάσεις από αμερικανικές, ρωσικές, κινεζικές, γαλλικές και νοτιοκορεατικές εταιρείες για την κατασκευή ενός νέου πυρηνικού αντιδραστήρα που θα αντικαταστήσει τη δική της, ρωσικής κατασκευής, μονάδα πυρηνικής ενέργειας Metsamor.
Προς το παρόν δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση, όμως οι σημερινές ανακοινώσεις ανοίγουν τον δρόμο για την επιλογή ενός αμερικανικού σχεδίου. Αυτό θα μπορούσε να καταφέρει ένα πλήγμα στη Ρωσία, που παραδοσιακά θεωρεί τον Νότιο Καύκασο σφαίρα επιρροής της, όμως η ισχύς της εκεί περιορίστηκε ως αποτέλεσμα της εισβολής της στην Ουκρανία.
Η επίσκεψη Βανς πραγματοποιείται έξι μήνες αφού οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν μια συμφωνία στον Λευκό Οίκο, που θεωρήθηκε το πρώτο βήμα προς την ειρήνη έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια πολέμου.
Ο Τζέι Ντι Βανς επιδιώκει επίσης να προωθήσει τη «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP)», έναν προτεινόμενο διάδρομο μήκους 43 χιλιομέτρων που θα διασχίσει τη νότια Αρμενία και θα δίνει στο Αζερμπαϊτζάν έναν απευθείας δρόμο προς τον θύλακά του Ναχιτσεβάν.
Ο διάδρομος αυτός θα συνδέει καλύτερα την Ασία με την Ευρώπη, ενώ θα παρακάμπτει, κάτι κρίσιμο για την Ουάσιγκτον, τη Ρωσία και το Ιράν, σε μια χρονική στιγμή που δυτικές χώρες θέλουν να επεκτείνουν τις ενεργειακές και εμπορικές οδούς μακριά από τη Ρωσία λόγω της σύρραξης στην Ουκρανία.
«Δεν κάνουμε απλά ειρήνη για την Αρμενία», υπογράμμισε ο Βανς. «Δημιουργούμε πραγματική ευημερία για την Αρμενία και τις ΗΠΑ μαζί».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να επισκεφθεί το Αζερμπαϊτζάν την Τετάρτη και την Πέμπτη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
