Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νωρίς το πρωί του Σαββάτου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές στη Βενεζουέλα και συνέλαβαν τον πρόεδρο της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Η επιχείρηση αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας πολύμηνης αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας με στόχο την αλλαγή καθεστώτος στο Καράκας.
Σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο, ο Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη Βενεζουέλα, ισχυρίστηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν πλέον ουσιαστικό έλεγχο επί της κυβέρνησης και των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας και απηύθυνε παρόμοιες προειδοποιήσεις προς την Κολομβία, την Κούβα και το Μεξικό.
Οι αντιδράσεις ξένων ηγετών ήταν μεικτές: ορισμένοι εξήραν την αμερικανική επιχείρηση και εξέφρασαν στήριξη στη δημοκρατία στη Βενεζουέλα, ενώ άλλοι χαρακτήρισαν την επίθεση παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας της χώρας.
Στη Βενεζουέλα, ο δεύτερος στην ιεραρχία του Μαδούρο απαίτησε την άμεση απελευθέρωση του προέδρου, ενώ η αντιπολίτευση χαιρέτισε την εμπλοκή των ΗΠΑ. Οι ηγέτες της Λατινικής Αμερικής εμφανίστηκαν επίσης διχασμένοι: σύμμαχοι του Τραμπ επαίνεσαν την ταχύτητα της αμερικανικής δράσης, ενώ όσοι είχαν ήδη ταχθεί κατά της αμερικανικής εκστρατείας πίεσης στην περιοχή επανέλαβαν την καταδίκη τους.
Ηγέτες και πέραν της περιοχής άρχισαν να τοποθετούνται για το μέλλον της Βενεζουέλας. Ορισμένες δυνάμεις ζήτησαν τη σύγκληση έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και την ανάθεση της ηγεσίας μιας μεταβατικής κυβέρνησης στον Εδμούνδο Γκονσάλες —τον οποίο ανεξάρτητοι παρατηρητές εκλογών αναφέρουν ότι κέρδισε δικαίως τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του 2024— αντί για τη διακυβέρνηση από αμερικανικές δυνάμεις.
Παρακάτω καταγράφεται πώς αντιδρά ο κόσμος στην αμερικανική επιχείρηση — εντός της Βενεζουέλας, στη Λατινική Αμερική και διεθνώς.
Βενεζουέλα
Η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες, επόμενη στη γραμμή διαδοχής, κάλεσε τον Λευκό Οίκο να παράσχει αποδείξεις ότι ο Μαδούρο είναι εν ζωή και προέτρεψε τους Βενεζουελάνους να βγουν στους δρόμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
«Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωση του Νικολάς Μαδούρο», δήλωσε σε κρατική μετάδοση.
Η στάση αυτή ερχόταν σε αντίθεση με την περιγραφή της Ροντρίγκες από τον Τραμπ, ο οποίος δήλωσε το Σάββατο ότι η Ροντρίγκες είναι «πρόθυμη να κάνει ό,τι θεωρούμε αναγκαίο για να ξαναγίνει η Βενεζουέλα σπουδαία».
Την ίδια στιγμή, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο υιοθέτησε θριαμβευτικό τόνο, γράφοντας σε επιστολή που ανάρτησε στην πλατφόρμα X ότι «η ώρα της ελευθερίας έφτασε!». Στο εξής, έγραψε, ο Μαδούρο θα αντιμετωπίσει τη «διεθνή δικαιοσύνη» για τα «φρικιαστικά εγκλήματά» του.
«Δεδομένης της άρνησης [του Μαδούρο] να αποδεχθεί μια διαπραγματευμένη λύση, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εκπλήρωσε την υπόσχεσή της να επιβάλει τον νόμο», πρόσθεσε η Ματσάδο. «Αγωνιζόμαστε εδώ και χρόνια, δώσαμε τα πάντα, και άξιζε. Αυτό που έπρεπε να συμβεί, συμβαίνει».
Στην επιστολή της, η Ματσάδο κάλεσε τους Βενεζουελάνους να «παραμείνουν σε εγρήγορση, ενεργοί και οργανωμένοι μέχρι να ολοκληρωθεί η δημοκρατική μετάβαση». Κατά τη συνέντευξη Τύπου του Σαββάτου, ωστόσο, ο Τραμπ δεν έφτασε στο σημείο να εκφράσει ανοιχτή στήριξη στη Ματσάδο.
Λατινική Αμερική
Πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα (στο X):
«Οι βομβαρδισμοί στο έδαφος της Βενεζουέλας και η σύλληψη του προέδρου της ξεπερνούν μια απαράδεκτη κόκκινη γραμμή. (…) Η ενέργεια αυτή θυμίζει τις χειρότερες στιγμές παρεμβάσεων στην πολιτική της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής και απειλεί τη διατήρηση της περιοχής ως ζώνης ειρήνης».
Πρόεδρος της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο (στο X):
«Η εθνική κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα για την προστασία του άμαχου πληθυσμού, τη διατήρηση της σταθερότητας στα σύνορα Κολομβίας–Βενεζουέλας και την άμεση αντιμετώπιση τυχόν ανθρωπιστικών ή μεταναστευτικών αναγκών, σε συντονισμό με τις τοπικές αρχές και τους αρμόδιους οργανισμούς».
Υπουργείο Εξωτερικών του Μεξικού (σε ανακοίνωση):
«Η κυβέρνηση του Μεξικού καταδικάζει απερίφραστα και απορρίπτει τις στρατιωτικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν μονομερώς τις τελευταίες ώρες από τις ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής εναντίον στόχων στο έδαφος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας, κατά σαφή παραβίαση του Άρθρου 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Πρόεδρος του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο (στο X):
«Η κυβέρνησή μου επαναλαμβάνει τη θέση μας υπέρ των δημοκρατικών διαδικασιών και υπέρ της αποδοχής της νόμιμης βούλησης του λαού της Βενεζουέλας, όπως εκφράστηκε ξεκάθαρα στις κάλπες, όπου εξελέγη ο Εδμούνδο Γκονσάλες».
Πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ (στο X):
«Η Κούβα καταγγέλλει και απαιτεί επειγόντως την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στη εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ κατά της #Βενεζουέλας. (…) Η ΖώνηΕιρήνης μας δέχεται μια βίαιη επίθεση».
Πρόεδρος του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα (στο X):
«Προς όλους τους ναρκο-τσαβιστές εγκληματίες, η ώρα σας έρχεται. (…) Η δομή σας θα καταρρεύσει πλήρως σε ολόκληρη την ήπειρο».
Πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι (σε τοπικά ΜΜΕ):
«Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι πρόκειται για την κατάρρευση του καθεστώτος ενός δικτάτορα που νόθευε εκλογές, που στις τελευταίες εκλογές ηττήθηκε κατά κράτος και παρ’ όλα αυτά γαντζώθηκε στην εξουσία. (…) Τα σημερινά νέα είναι εξαιρετικά νέα για τον ελεύθερο κόσμο».
Άλλοι ηγέτες
Εκπρόσωπος του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ:
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είναι «βαθιά ανήσυχος από την πρόσφατη κλιμάκωση στη Βενεζουέλα (…) και υπογραμμίζει τη σημασία του πλήρους σεβασμού —από όλους— του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ».
Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας:
«Η Κίνα είναι βαθιά σοκαρισμένη και καταδικάζει έντονα την απροκάλυπτη χρήση βίας από τις ΗΠΑ εναντίον κυρίαρχου κράτους και κατά του προέδρου του».
Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέπραξαν πράξη ένοπλης επίθεσης κατά της Βενεζουέλας».
Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας:
«Η ΕΕ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ο κ. Μαδούρο στερείται νομιμοποίησης και έχει υποστηρίξει μια ειρηνική μετάβαση. Σε κάθε περίπτωση, το διεθνές δίκαιο και ο Χάρτης του ΟΗΕ πρέπει να γίνονται σεβαστά».
Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν:
«Η επικείμενη μετάβαση πρέπει να είναι ειρηνική, δημοκρατική και σύμφωνη με τη βούληση του λαού της Βενεζουέλας».
Πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ:
«Η Ισπανία δεν αναγνώρισε το καθεστώς Μαδούρο. Αλλά δεν θα αναγνωρίσει ούτε μια επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο».
Καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς:
«Ο νομικός χαρακτηρισμός της αμερικανικής ανάπτυξης δυνάμεων είναι σύνθετος. Το σημείο αναφοράς παραμένει το διεθνές δίκαιο».
Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ:
«Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είχε καμία εμπλοκή στην επιχείρηση».
Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σίμπιχα:
«Ο λαός της Βενεζουέλας πρέπει να έχει την ευκαιρία για μια φυσιολογική ζωή».
Υπουργός Εξωτερικών του Καναδά Ανίτα Άναντ:
«Ο Καναδάς καλεί όλες τις πλευρές να σεβαστούν το διεθνές δίκαιο».
Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκίντεον Σαάρ:
«Το Ισραήλ χαιρετίζει την απομάκρυνση του δικτάτορα».
Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν:
«Η στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας αποτελεί σαφή παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ».
Υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής:
«Η Νότια Αφρική καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να συγκληθεί επειγόντως».
