Η διείσδυση της Ελλάδας στην τεράστια αγορά των 6,5 τρισ. δολαρίων του μουσουλμανικού κόσμου – Του Κ.Στεριώτη

Η ανάπτυξη από την Ελλάδα επιλεγμένων συνεργασιών με μουσουλμανικές χώρες αποτελεί τη νέα «ιστορική πρόκληση» της χώρας μας.

Η Ελλάδα – ως μέλος της Ε.Ε. – έχει μοναδικά πλεονεκτήματα να γίνει η «οικονομική γέφυρα» μεταξύ της Ευρώπης και του μουσουλμανικού κόσμου με πολλαπλά αμοιβαία οφέλη.

Γράφει ο ΚΙΜΩΝ Π. ΣΤΕΡΙΩΤΗΣ (*)

Αυτή η «ιστορική πρόκληση» για την Ελλάδα είναι «μονόδρομος» να αντισταθμίσει τα γεωπολιτικά οφέλη που θα έχει η Τουρκία από την αποχώρηση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ από το Αφγανιστάν.

Ήδη στην Κεντρική Ασία η Τουρκία και το Κατάρ ενισχύουν τη διεθνή θέση τους με τις μεσολαβητικές προσπάθειες που έχουν αναλάβει μεταξύ της Δύσης και της κυβέρνησης των Ταλιμπάν.

Όμως, από την άλλη πλευρά, η επικράτηση των Ταλιμπάν έχει αυξήσει την ανασφάλεια για την αμυντική ικανότητα της Σαουδικής Αραβίας, των λοιπών κρατών του Κόλπου, του Ιράκ, της Αιγύπτου και του Ισραήλ από ακραίες ισλαμιστικές κινήσεις που απειλούν τα μεγαλύτερα ενεργειακά κοιτάσματα του κόσμου. Τα ενεργειακά αποθέματα της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου κινδυνεύουν από την απότομη ενίσχυση της γεωστρατηγικής και αμυντικής σημασίας της Τουρκίας, του Ιράν, Κατάρ και Πακιστάν.

Η Κεντρική Ασία γίνεται πλέον ο «αδύναμος κρίκος» της Δύσης, καθώς είναι εκτεθειμένος σε μεγάλους κινδύνους ο ενεργειακός εφοδιασμός της παγκόσμιας αγοράς από αυτή την πολύ σημαντική περιφέρεια του πλανήτη.

Με αυτά τα νέα δεδομένα ενισχύεται κατακόρυφα η διεθνής αμυντική σημασία της Ελλάδας και της Κύπρου σε όφελος των χωρών του Κόλπου και της Δύσης.

 

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Η ταχεία ανάπτυξη οικονομικών, εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων από την Ελλάδα με τις χώρες του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) θα αποτελέσει «ιστορικη ευκαιρία» για την ενίσχυση της επιρροής τη Ελλάδας τόσο μέσα στον κόσμο όσο και στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν τις πλησιέστερες «πύλες της Ευρώπης» για τις περισσότερες μουσουλμανικές χώρες. Πολλές από αυτές τις χώρες έχουν τεράστιο οικονομικό πλούτο και παρέχουν πολύ μεγάλες οικονομικές κι επενδυτικές ευκαιρίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από τα συγκριτικά στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στον παρατιθέμενο Πίνακα προκύπτουν τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Το συνολικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν των 57 μουσουλμανικών χωρών – μελών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας – ανέρχεται στο μυθικό ποσό των 6,5 τρισ. Δολαρίων. Δηλαδή , το ΑΕΠ των 57 μουσουλμανικών χωρών είναι σχεδόν κατά 50% μεγαλύτερο από αυτό της Γερμανίας, της  μεγαλύτερης οικονομικής δύναμης της Ευρώπης.

 

  • Μια ομάδα από 10 μουσουλμανικές χώρες έχουν μεγαλύτερο ΑΕΠ από αυτό της Ελλάδας. Υπάρχουν οικονομικά ισχυρές μουσουλμανικές χώρες με τις οποίες η Ελλάδα θα μπορούσε να επιδιώξει να έχει πολύ μεγαλύτερες εμπορικές, επενδυτικές και οικονομικές σχέσεις εκμεταλλευόμενη τη θέση της – μαζί με την Κύπρο – ως μέλους της Ε.Ε.

 

  • Υπάρχουν τεράστιες ανισότητες στην κατανομή του πλούτου μεταξύ των μουσουλμανικών χωρών. Το Κατάρ με 50.806 δολάρια μέσο ΑΕΠ ανά κάτοικο είναι η πλουσιότερη μουσουλμανική χώρα, ενώ στον αντίποδα η Σομαλία με 309 δολάρια κατά κεφαλήν είναι η πιο φτωχή χώρα.

 

  • Μεταξύ των 10 χωρών με τη μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου οι 5 είναι μουσουλμανικές χώρες:  Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράν και Κουβέϊτ.

 

  • Συνολικά 4 μουσουλμανικές χώρες περιλαμβάνονται μεταξύ των 10 μεγαλύτερων παραγωγών φυσικού αερίου: Ιράν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Αλγερία.

 

  • Η Τουρκία είναι η τρίτη χώρα με το μεγαλύτερο ΑΕΠ μετά την Ινδονησία και τη Σαουδική Αραβία. Όμως η Τουρκία έχει ανεπτυγμένη βιομηχανία και επωφελείται από το περισσότερο προνομιακό τελωνειακό καθεστώς της με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση όλες τις μουσουλμανικές χώρες.

 

Επισημαίνεται ότι, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας περιλαμβάνει 57 χώρες μέλη, από τις οποίες οι 53 έχουν κατά πλειοψηφία μουσουλμανικούς πληθυσμούς.

 

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Μεταξύ των μουσουλμανικών χωρών υπάρχουν ανταγωνισμοί που εκδηλώνονται με αφορμή διαφορετικές πολιτικές, θρησκευτικές και οικονομικές απόψεις. Οι αντιθέσεις έχουν ως αφετηρίες ιστορικές αντιπαραθέσεις για θέματα ανεξαρτησίας και εδαφικής κυριαρχίας, τεραστιες οικονομικές ανισότητες, ανισοκατανομή σε αποθέματα πρώτων υλών και ενεργειακών αποθεμάτων κλπ.

Η Τουρκία του Ερντογάν επιδιώκει να αναβιώσει το «οθωμανικό όραμα»: την εποχή που ο σουλτάνος είχε την απόλυτη κυριαρχία στη βόρεια Αφρική, αραβική χερσόνησο, Μέση Ανατολή και στη Βαλκανική. Η διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχε ως αποτέλεσμα και την απώλεια των τεραστίων ενεργειακών κοιτασμάτων της βόρειας Αφρικής και του Κόλπου.

Η αναβίωση του «οθωμανικού οράματος» προκαλεί τις ζωηρές αντιδράσεις της Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας, Συρίας κλπ, καθώς ο Ερντογάν όχι μόνο υποστήριξε την «άνοιξη του αραβικού κόσμου» αλλά και τους ακραίους Μουσουλμάνους Αδελφούς.

Τώρα, μετά την αποχώρηση των νατοϊκών δυνάμεων από το Αφγανιστάν και την επικράτηση των Ταλιμπάν, εντείνονται οι φόβοι για διείσδυση της Τουρκίας και του Ιράν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράκ, της Σαουδικής Αραβίας  και άλλων χωρών του Κόλπου που διαθέτουν τεράστια ενεργειακά αποθέματα.

 

ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ… ΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ

 Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν εμπλακεί με διακριτικότητα σε ανάπτυξη αμυντικών συνεργειών με επιλεγμένες μουσουλμανικές χώρες (Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία κλπ).

Είναι αρκετά πιθανό αυτές οι ad hoc συνεργασίες να ενταθούν στο μέλλον, αλλά αυτή είναι μια προοπτική που θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες. Όμως, σε περίπτωση ενίσχυσης και «εξαγωγής» του ακραίου ισλαμισμού θα ενταθούν  οι προσπάθειες αμυντικής θωράκισης των χωρών που διαθέτουν πετρελαϊκά κοιτάσματα.

Η Ελλάδα έχει κοινά συμφέροντα με τη Γαλλία για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου. Το Ισραήλ είναι εκτεθειμένο περισσότερο από ποτέ σε τρομοκρατικές επιθέσεις, λόγω της επικράτησης των Ταλιμπάν και της ενίσχυσης της επιρροής της Τουρκίας και του Ιράν στην περιοχή.

Τα συμφέροντα της Δύσης αναδεικνύουν την Ελλάδα και την Κύπρο σε ενισχυμένα προγεφυρώματα του ΝΑΤΟ. Οι δύο χώρες αποκτούν ισχυρό προβάδισμα για την εξασφάλιση μεταχειρισμένων ή καινούργιων οπλικών συστημάτων για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Δύσης.

Οι αμυντικές συνεργασίες που αναπτύσσουν με μουσουλμανικές χώρες η Ελλάδα και η Κύπρος ανοίγουν τις πόρτες για την οικονομική διείσδυσή τους σε αρκετές περιοχές με πολύ υψηλά εισοδήματα.

Αυτά είναι πλεονεκτήματα που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη πολύπευρων σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ με φιλοδυτικά καθεστώτα ισχυρών μουσουλμανικών χωρών.

 

 

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ OIC ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (σε εκατ. Δολ. ΗΠΑ) 
Κατάtaξη μεταξύ  OIC Χώρες ΑΕΠ
1 ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ 1,158,783
2 ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ 804,921
3 ΤΟΥΡΚΙΑ 794,530
4 ΙΡΑΝ 682,859
5 ΝΙΓΗΡΙΑ 514,049
6 ΗΝΩΜ. ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ 401,513
7 ΑΙΓΥΠΤΟΣ 394,284
8 ΜΑΛΑΙΣΙΑ 387,093
9 ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΕΣ 352,908
10 ΠΑΚΙΣΤΑΝ 286,340
11 ΙΡΑΚ 190,733
12 ΚΑΖΑΧΣΤΑΝ 187,836
13 ΚΑΤΑΡ 166,031
14 ΑΛΓΕΡΙΑ 151,459
15 ΚΟΥΒΕΪΤ 126,930
16 ΜΑΡΟΚΟ 124,003
17 ΟΜΑΝ 74,115
18 ΑΚΤΗ ΤΟΥ ΕΛΕΦΑΝΤΟΣΤΟΥ 70,991
19 ΟΥΖΜΠΕΚΙΣΤΑΝ 61,203
20 ΣΥΡΙΑ (2) 60,043
21 ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ 54,218
22 ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ 49,914
23 ΙΟΡΔΑΝΙΑ 44,979
24 ΚΑΜΕΡΟΥΝ 44,893
25 ΤΥΝΗΣΙΑ 44,265
26 ΟΥΓΚΑΝΤΑ 41,271
27 ΜΠΑΧΡΕΪΝ 37,503
28 ΣΟΥΔΑΝ 35,827
29 ΣΕΝΕΓΑΛΗ 27,927
30 ΥΕΜΕΝΗ 25,095
31 ΛΙΒΥΗ 24,267
32 ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ 19,938
33 ΜΑΛΙ 19,912
34 ΛΙΒΑΝΟΣ (2) 19,126
35 ΜΠΟΥΡΚΙΝΑ ΦΑΣΟ 18,853
36 ΓΚΑΜΠΟΝ 18,362
37 ΜΠΕΝΙΝ 17,327
38 ΑΛΒΑΝΙΑ 17,138
39 ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ 16,481
40 ΓΟΥΪΝΕΑ 16,339
41 ΝΙΓΗΡΑΣ 15,899
42 ΜΠΡΟΥΝΕΪ 15,278
43 ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ 13,957
44 ΤΣΑΝΤ 12,531
45 ΜΑΥΡΙΤΑΝΙΑ 9,239
46 ΤΟΓΚΟ 8,627
47 ΤΑΤΖΙΚΙΣΤΑΝ 7,825
48 ΚΥΡΓΥΖΙΣΤΑΝ 7,470
49 ΓΟΥΪΑΝΑ 7,255
50 ΣΟΜΑΛΙΑ 5,367
51 ΜΑΛΔΙΒΕΣ 4,536
52 ΣΙΕΡΡΑ ΛΕΟΝΕ 4,420
53 ΤΖΙΜΠΟΥΤΙ 3,663
54 ΣΟΥΡΙΝΑΜ 2,465
55 ΓΚΑΜΠΙΑ 2,078
56 ΓΟΥΙΝΕΑ ΜΠΙΣΑΟΥ 1,647
57 ΚΟΜΟΡΕΣ 1,309
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 6,549,042
  ΕΛΛΑΔΑ 209,857
  ΚΥΠΡΟΣ 26,479
ΠΗΓΕΣ: IMF και , Organisation of Islamic Cooperation – στοιχεία για 2021 ΣΗΜ: (1) 2020, (2) 2010

 

( *) Ο δρ ΚΙΜΩΝ ΣΤΕΡΙΩΤΗΣ είναι Οικονομολόγος, αναλυτής για θέματα Επενδύσεων και Ενέργειας. Πρώην διευθυντής Επικοινωνίας Ομίλου ΔΕΗ ΑΕ και διεθυντής σύνταξης “Ναυτεμπορικής”