-Ήρθαν οι κουραμπιέδες!
-Τα Χριστούγεννα εννοείς.
-Το ίδιο κάνει!
Ευφυολόγημα που δηλώνει τη φήμη του μυρωδάτου κουραμπιέ και τη σύνδεσή του με τα Χριστούγεννα.
*Της Σοφίας Μουρούτη Γεωργάνα
Άλλο ένα από τα γλυκά αυτών των ημερών, λοιπόν, είναι ο κουραμπιές. Το δίλημμα είναι μεγάλο, μελομακάρονο ή κουραμπιές; Όπου κι αν κλίνει η πλάστιγγα, δεν μπορεί να μη λυγίσει κανείς και να μην δοκιμάσει το υπέροχο αυτό γλύκισμα που μοσχοβολά βούτυρο φρέσκο, έχει μπόλικο αμύγδαλο και είναι πασπαλισμένο με αρκετή ζάχαρη άχνη.
Πολλοί μαζί κουραμπιέδες ή κουραμπιεδάκια, τοποθετημένοι σε πιατέλα ο ένας πάνω στον άλλο, δημιουργούν μια τόσο όμορφη εικόνα, που μοιάζει με χριστουγεννιάτικο χιονισμένο τοπίο.
Λέξη τουρκικής προέλευσης, kurabiye, που σημαίνει στεγνό, ξερό μπισκότο. Αυτή με τη σειρά της έρχεται από την αραβική gurāb ή gulāb. Αν αναλύσει τα συνθετικά της κανείς, η αραβική σημαίνει ροδόνερο, μάλλον επειδή στα συστατικά του γλυκού το ροδόνερο ήταν απαραίτητο. Το ροδόνερο εξάλλου το χρησιμοποιούν ακόμη πολλοί για την παρασκευή του. Την ονομασία κουραμπιέ οι Τούρκοι την χρησιμοποιούν, για να δηλώσουν κάθε μπισκότο ή μπισκοτοειδές γλυκό.
Αναδίνει γλύκα και νοστιμιά, λιώνει στο στόμα και γι΄ αυτό είναι και υποτιμητικός χαρακτηρισμός για εκείνον που λιώνει από το φόβο, για τον άτολμο κυρίως στρατιωτικό, τον απειροπόλεμο στρατιώτη και κατ΄ επέκτασιν κάθε άντρα που δεν είναι γενναίος. Κάπως έτσι προκύπτει και το σκωπτικό τραγουδάκι: Καλέ τι μας λες, καλέ τι μας λες, είσαι ένας κουραμπιές.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι κουραμπιέδες ήλθαν από την Μικρά Ασία, τους έφεραν οι πρόσφυγες από την Ανατολή. Η πιο γνωστή ποικιλία είναι αυτή των κουραμπιέδων της Νέας Καρβάλης, από την Καρβάλη της Καππαδοκίας.
Με αφορμή τους κουραμπιέδες κυκλοφορούν πολλά ανέκδοτα αυτές τις ημέρες, για να καυτηριάσουν τη βουλιμία για κουραμπιέ των εορταζόντων τα Χριστούγεννα:
- Φονική οδοντοστοιχία παρέσυρε 3 κουραμπιέδες και 5 μελομακάρονα. Τα θρύμματα ήταν αναρίθμητα.
- Παιδιά μην τα ξαναλέμε. Μόνο μελομακάρονα. Οι κουραμπιέδες είναι για να βουτάμε τα χέρια μας πριν κάνουμε αρασέ.
- Προσφέρομαι για δωρεάν δοκιμές σε μελομακάρονα, κουραμπιέδες και λοιπά γλυκίσματα λόγω εορτών.
- Λίγο τα μελομακάρονα, λίγο οι κουραμπιέδες και δεν χο χο χοράς πουθενά.
- Σου στέλνει μήνυμα ο γυμναστής: «καλά Χριστούγεννα». Φτύνεις διακριτικά τον τρίτο κουραμπιέ.
Ανάλογα είναι και τα αστεία που σχολιάζουν τις συνέπειες της νοστιμότατης ζάχαρης άχνης:
- Τσακώθηκα με την γυναίκα μου και έχω ζωστεί με κουραμπιέδες και απειλώ να τους τινάξω όλους στο χαλί του σαλονιού.
- Φάε κουραμπιέ στο σαλόνι, χωρίς πιατάκι, μπροστά στη γυναίκα σου κα θα δεις ποιος τρέχει πιο γρήγορα. (κυκλοφορεί σε πολλές παραλλαγές κάπως σαν τα δημοτικά τραγούδια).
Θα μπορούσε κανείς να γράφει με τις ώρες. Σας αφήνουμε όμως να τους απολαύσετε με ηρεμία μπροστά στην πιατέλα.
Συνώνυμα του κουραμπιέ του μεταφορικού είναι ο βουτυρομπεμπές, το βουτυρόπαιδο και πιο λόγια ο μαλθακός.
Άδικα συνώνυμα για τόσο ωραίο γλυκό. Χαρείτε το πριν περάσουν οι μέρες, γιατί και αυτός ο διάλογος κυκλοφορεί:
Κουραμπιέδες τέτοια εποχή βρε θεία; Δεν πιστεύω να είναι θερμοκηπίου.
*Η Σοφία Μουρούτη – Γεωργάνα είναι φιλόλογος και διδάσκει στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας
