«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», τόνισε σε ανάρτησή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για την εκδημία του φιλόσοφου Στέλιου Ράμφου.
Ο πρωθυπουργός στην ανάρτησή του στο fb επισήμανε ότι «ο Στέλιος Ράμφος, άλλωστε, πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες. Γι’ αυτό και το ρήμα που προτιμούσε, συνήθως, ήταν το “νομίζω»” και όχι το “πιστεύω”». Και πρόσθεσε:
«Από τις πιο φωτεινές προσωπικότητες της προδικτατορικής Αριστεράς και, μέσω της ιστορικής “Πανσπουδαστικής”, πρωτοστάτησε στις τότε ιδεολογικές και πολιτιστικές αναζητήσεις της. Ενώ στα χρόνια της δικτατορίας, ξεκίνησε, στο Παρίσι, το μεγάλο ταξίδι του στη Φιλοσοφία. Για να το συνεχίσει, ύστερα, με επιμέλεια στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης μέχρι και χθες. Μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις».
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ότι «ο Στέλιος Ράμφος μελέτησε και δίδαξε όλους τους μεγάλους διανοητές, δίνοντας νέα διάσταση στη σκέψη τους και αξιοποιώντας, παράλληλα, δεδομένα της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ψυχανάλυσης. Έτσι, στα περίπου 50 βιβλία που συνέγραψε τέμνει όλα τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής. Και, μαζί της, της σύγχρονης Ελλάδας. Συνεπώς η προσφορά του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή. Όσο, κυρίως, κοινωνική» και κατέληξε:
«Προσέγγισε την Ορθοδοξία μέσα από ένα πρίσμα προοδευτικό. Και “διάβασε” την ιστορία της χώρας φέρνοντας στο προσκήνιο τις συνέπειες που είχε το γεγονός ότι ο τόπος μας δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα. Μπόρεσε, με αυτόν τον τρόπο, ν’ απαντήσει σε πολλές αντιφάσεις που διαπερνούν επί δεκαετίες όχι μόνο το πολιτικό μας σύστημα. Αλλά και τις καθημερινές μας συμπεριφορές.
Με άλλα λόγια, ανάμεσα στα πολλά άλλα, ο Στέλιος Ράμφος αναδείχθηκε και σε έναν μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής. Προτάσσοντας πάντα τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό. Και εξηγώντας ότι δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη. Όλα αυτά, ζώντας ο ίδιος αθόρυβα και διακριτικά, συνδυάζοντας τη συνέπεια των λόγων του με εκείνη του καθημερινού βίου του.
Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο. Και στέλνω τη σκέψη μου στη γυναίκα του Ειρήνη, στις δύο κόρες του και στους χιλιάδες μαθητές και φίλους του. Πρόκειται για εθνική απώλεια. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσα πρέσβευε ο Στέλιος Ράμφος θα γίνουν οδηγοί στη σκέψη και στη δράση όλων των πολιτών που θέλουν να είναι ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους».
Κ.Χατζηδάκης: Η πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου θα μείνει πάντα ζωντανή
Το δικό του αντίο στον Στέλιο Ράμφο απευθύνει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ενώ θυμίζει και την «ασυνήθιστη παρέμβαση» του μεγάλου φιλοσόφου στο Συνέδριο της ΝΔ το 2017.
Σε ανάρτησή του ο κ. Χατζηδάκης αναφέρει: «Έφυγε ο κορυφαίος Έλληνας διανοητής Στέλιος Ράμφος. Ένας ξεχωριστός, σύγχρονος φιλόσοφος. Ανάμεσα στις πνευματικές του αναζητήσεις η συσχέτιση της σύγχρονης δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Από παλιά καθηγητής στο Παρίσι, με ευρείες γνώσεις, ξεκάθαρη σκέψη, αιχμηρό όποτε χρειαζόταν λόγο, παρεμβατικότητα και έμφαση στην Ελλάδα. Είχα εντυπωσιαστεί από την πρώτη φορά που τον άκουσα ως φοιτητής τη δεκαετία του ’80. Τον καλέσαμε σε μια ασυνήθιστη παρέμβαση στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας το 2017. Μπορούσε με ένα εντυπωσιακό τρόπο να συνδυάζει τον πνευματικό του πλούτο με τις σύγχρονες πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις. Η πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου θα μείνει πάντα ζωντανή. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του».
Ν.Δένδιας: Ο Στέλιος Ράμφος είχε μεγάλη συμβολή στη μελέτη της διαμόρφωσης της νεοελληνικής ταυτότητας
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες στοχαστές, με μεγάλη συμβολή στη μελέτη της διαμόρφωσης της νεοελληνικής ταυτότητας και την επίδραση της ορθόδοξης παράδοσης. Θα παραμείνει εν ζωή μέσω όσων ο ίδιος αναστάσιμα μας κληροδότησε.
Αυτό τόνισε με ανάρτηση στο κοινωνικό δίκτυο Χ, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, για το θάνατο του Στέλιου Ράμφου.
«Είχε σαφή αίσθηση για το τι δικαιώνει την ανθρώπινη ζωή και το εξέφρασε με σπάνια διαύγεια σε όσους είχαν τη διάθεση να τον ακούσουν ή να τον διαβάσουν» υπογράμμισε ο κ. Δένδιας αναφερόμενος στον Στ. Ράμφο. «Το επέκεινα δεν αποτελούσε για τον Στέλιο Ράμφο terra incognita, αλλά το έσχατο αλλιώς».
«Με τίμησε με τη φιλία του και θα θυμάμαι πάντα τις συζητήσεις μας. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του» κατέληξε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Ν.Κεραμέως: Με βαθιά συγκίνηση αποχαιρετώ τον Στέλιο Ράμφο
«Με βαθιά συγκίνηση αποχαιρετώ τον Στέλιο Ράμφο», αναφέρει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, στο μήνυμά της σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Στην ανάρτησή της, η κ. Κεραμέως επισημαίνει:
«Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν φεύγουν, αφήνουν πίσω τους κάτι πολύ μεγαλύτερο από το έργο τους. Αφήνουν τον τρόπο που έκαναν ολόκληρες γενιές να σκέφτονται. Ο Στέλιος Ράμφος ήταν ένας τέτοιος άνθρωπος.
Είχα τη μεγάλη τύχη να τον γνωρίζω προσωπικά και να έχω μαζί του μοναδικές συζητήσεις ειδικά για θέματα παιδείας που μένουν ανεξίτηλα χαραγμένες. Ήταν από εκείνες τις συζητήσεις που δεν τελείωναν, όταν έφευγες, αλλά συνέχιζαν διυλισμένα μέσα σου.
Τον αποχαιρετώ με βαθιά συγκίνηση. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του. Καλό ταξίδι!».
Λ.Μενδώνη: Η απώλεια του Στέλιου Ράμφου μάς στερεί έναν από τους κορυφαίους στοχαστές της σύγχρονης Ελλάδας
«Φεύγοντας, μας κληροδοτεί μια συνολική ερμηνευτική του Ελληνισμού, η οποία δίκαια τον κατατάσσει στους κορυφαίους και επιδραστικότερους στοχαστές μας», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, πληροφορούμενη την απώλεια του Στέλιου Ράμφου.
Ακολουθεί ολόκληρη η δήλωση της υπουργού Πολιτισμού:
«Η απώλεια του Στέλιου Ράμφου μας στερεί έναν από τους κορυφαίους στοχαστές της σύγχρονης Ελλάδας. Πνεύμα ανήσυχο, βαθύ και εξαιρετικά διεισδυτικό, με βαθιά γνώση της αρχαίας και νεότερης φιλοσοφίας, ο Στέλιος Ράμφος καταλείπει ένα ογκώδες, πρωτότυπο και εξαιρετικά συνεκτικό και συστηματικό συγγραφικό έργο, στον πυρήνα του οποίου βρίσκεται η ταυτότητα του Ελληνισμού και ο προσανατολισμός του, απέναντι σ΄ έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο. Συνδυάζοντας την κλασική με τη βυζαντινή παιδεία, ο Στέλιος Ράμφος αναζητεί τους τρόπους με τους οποίους η ελληνική σκέψη μπορεί να ενταχθεί στον σύγχρονο στοχασμό, καθοδηγώντας την Ελλάδα σε μια οργανική ένταξη στον οικουμενικό κόσμο, εισφέροντας την “ιδιοπροσωπία” της. Ο στοχασμός και το έργο του Στέλιου Ράμφου δεν αναπτύχθηκαν σε συνθήκες εργαστηρίου, μακριά από την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα, αλλά σε ακατάπαυστη αλληλεπίδραση μ’ αυτήν. Σε κρίσιμες, όχι πολύ μακρινές, συνθήκες για τον τόπο, ο Στέλιος Ράμφος άρθρωσε λόγο ουσιαστικό, παρεμβατικό και οξυδερκή για τη δημόσια ζωή και τα κακώς κείμενά της, δικαιώνοντας στο έπακρο τον ρόλο του ως γνήσιου διανοουμένου. Φεύγοντας, μας κληροδοτεί μια συνολική ερμηνευτική του Ελληνισμού, η οποία δίκαια τον κατατάσσει στους κορυφαίους και επιδραστικότερους στοχαστές μας. Η απώλειά του δεν επηρεάζει την ακτινοβολία των αναζητήσεών του, επειδή, γόνιμα, μετουσιώθηκαν σε διαρκή στοχασμό για το παρελθόν και το μέλλον μας.
«Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε, και το βρίσκω σπουδαίο και δύσκολο, είναι να πούμε με δικά μας λόγια, αλήθειες παμπάλαιες. Η πιο δυνατή πρωτοτυπία είναι η οικειοποίηση. Μη μας διαφεύγει ότι ο Ελληνισμός είναι, απ’ αρχής μέχρι τέλους, δάνειο και απ’ αρχής μέχρι τέλους, καινούργιος. Στους Έλληνες δεν χρωστάμε τη δημιουργία, εκ του μηδενός. Τους χρωστάμε τη δόξα του μηδενός. Τη δημιουργία». Αυτές είναι οι θεμελιώδεις σκέψεις του Στέλιου Ράμφου που γράφτηκαν το 1995 και θα παραμείνουν ως ισχυρή πυξίδα και πυρήνας εθνικής αυτοσυνειδησίας, σήμερα, και στο μέλλον.
Τον αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη για τις νέες ατραπούς σκέψης που μας άνοιξε, με τη βεβαιότητα ότι θα εξακολουθήσουν να καλλιεργούν νέους στοχασμούς.
Στην οικογένειά του, τους μαθητές και τους φίλους του απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».
