Ογδόντα δύο χρόνια πριν, σαν χθες, ήταν Η μέρα. D-Day την ονόμασαν διεθνώς, καθώς η ημερομηνία μέχρι τότε κρατούνταν μυστική. Οι σύμμαχοι, Αμερικανοί, Γάλλοι, Εγγλέζοι, Καναδοί και από λοιπές εθνότητες της Ευρώπης, έκαναν απόβαση στην γαλλική ακτή της Νορμανδίας. Στόχος, να ανοίξουν και δεύτερο μέτωπο εναντίον των Γερμανών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να βοηθήσουν τους Σοβιετικούς που αντιμετώπιζαν μιαν εισβολή με μέτωπο περί τα 700 χιλιόμετρα στα εδάφη τους. Οι οποίοι Σοβιετικοί, με τη σειρά τους βοήθησαν τους άλλους συμμάχους στον πόλεμο, με σφοδρές επιθέσεις.
Στις 6 Ιουνίου του 1944 λοιπόν, ξεκίνησε η γιγαντιαία αυτή στρατιωτική ενέργεια των Συμμάχων, με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ποσειδών» (μέρος της ευρύτερης Επιχείρησης Όβερλορντ). Αποτελεί τη μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση στην ιστορία και έκρινε την έκβαση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε συμφωνηθεί με τον Ρούσβελτ, τον Στάλιν και τον Τσώρτσιλ στη διάσκεψη της Τεχεράνης. Ο Τσώρτσιλ, παρότι είχε στρατιωτική πείρα, δεν ήταν και τόσο ένθερμος υποστηρικτής. Επέμειναν όμως οι άλλοι δύο ότι έπρεπε να ανοίξει και άλλο μεγάλο μέτωπο εναντίον των ναζί.
Στόχος της απόβασης ήταν η δημιουργία προγεφυρώματος για την απελευθέρωση της Ευρώπης από τη ναζιστική κατοχή. Πάνω από 150.000 άνδρες αποβιβάστηκαν την πρώτη ημέρα με περισσότερα από 5.000 πλοία και αποβατικά σκάφη, καθώς και 11.000 αεροσκάφη. Η απόβαση μοιράστηκε σε πέντε κωδικοποιημένες παραλίες: Utah, Omaha, Gold, Juno και Sword. Περίπου 10.000 Σύμμαχοι στρατιώτες τραυματίστηκαν ή έχασαν τη ζωή τους την πρώτη κιόλας ημέρα.
Ιστορική Σημασία
Η D-Day άνοιξε το πολυπόθητο Δυτικό Μέτωπο στην Ευρώπη. Ανάγκασε τη ναζιστική Γερμανία σε πόλεμο δύο μετώπων, ανακουφίζοντας την πίεση στο Ανατολικό Μέτωπο και επιταχύνοντας την οριστική κατάρρευση του Γ΄ Ράιχ έντεκα μήνες αργότερα.
Πολλοί θεωρούν πως η απόβαση στη Νορμανδία τίποτα δεν πρόσθεσε στην επίθεση κατά των Γερμανών. Αντίθετα, όλα τα έκανε ο σοβιετικός στρατός. Αλλοι, πιστεύουν το ανάποδο. Πως ο Κόκκινος στρατός τίποτα δεν έκανε, όλα τα πέτυχε ο ελεύθερος κόσμος λόγω της D-Day. Δεν ισχύει κανένα. Η Ευρώπη ελευθερώθηκε επειδή έγιναν και τα δύο. Η απόβαση και η σοβιετική αντεπίθεση.
Πού ήταν οι σοβιετικοί; Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στο Ανατολικό Μέτωπο, πολεμώντας τη ναζιστική Γερμανία σε μια τεράστια γραμμή μετώπου που εκτεινόταν από τη Βαλτική έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Αν και δεν είχαν φυσική παρουσία στα γαλλικά παράλια, η συμβολή τους στην επιτυχία της απόβασης ήταν καθοριστική μέσω του συντονισμού των δύο μετώπων:
1. Καθήλωση των Γερμανικών Δυνάμεων
Το Κύριο Μέτωπο: Μέχρι τον Ιούνιο του 1944, ο Κόκκινος Στρατός είχε ήδη ανατρέψει την πορεία του πολέμου μετά τις ιστορικές νίκες στο Στάλινγκραντ και στο Κουρσκ.
Κατανομή Στρατού: Η συντριπτική πλειοψηφία των καλύτερων γερμανικών μεραρχιών (περίπου το 60-70% της Βέρμαχτ) ήταν δεσμευμένη στο Ανατολικό Μέτωπο.
Αποτέλεσμα: Λόγω της σοβιετικής πίεσης, ο Χίτλερ δεν μπορούσε να μεταφέρει μαζικά ενισχύσεις στη Γαλλία για να αποκρούσει την απόβαση των Δυτικών Συμμάχων.
2. Η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν (Bagration)
Ο Σοβιετικός Αντιπερισπασμός: Στις 22 Ιουνίου 1944 (μόλις 16 ημέρες μετά την D-Day), ο Ιωσήφ Στάλιν τήρησε την υπόσχεση που είχε δώσει στη Συνδιάσκεψη της Τεχεράνης και εξαπέλυσε την Επιχείρηση Μπαγκρατιόν.
Η Καταστροφή: Αυτή η γιγαντιαία σοβιετική επίθεση στη Λευκορωσία διέλυσε τη γερμανική «Ομάδα Στρατιών Κέντρου».
Συνέπεια: Η ταυτόχρονη πίεση από Ανατολή (Σοβιετικοί) και Δύση (ΗΠΑ, Βρετανία) εγκλώβισε τη Γερμανία σε μια μέγγενη δύο μετώπων, καθιστώντας την ήττα της αναπόφευκτη.
Η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν (Operation Bagration), η γιγαντιαία σοβιετική αντεπίθεση εξαπολύθηκε το καλοκαίρι του 1944. Αποτελεί τη μεγαλύτερη και πιο καταστροφική στρατιωτική ήττα στην ιστορία της Γερμανίας, ξεπερνώντας σε μέγεθος και απώλειες ακόμη και την Απόβαση στη Νορμανδία.
Ημερομηνία: Ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου 1944 (ακριβώς στην τρίτη επέτειο της γερμανικής εισβολής στην ΕΣΣΔ) και διήρκεσε έως τις 29 Αυγούστου 1944.
Μέτωπο: Εκτείνεται σε μια γραμμή άνω των 700 χιλιομέτρων στη Λευκορωσία, την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής.
Στόχος: Η ολοκληρωτική καταστροφή της γερμανικής «Ομάδας Στρατιών Κέντρου» και η απελευθέρωση των σοβιετικών εδαφών.
Οι Σοβιετικοί πέτυχαν απόλυτο αιφνιδιασμό χρησιμοποιώντας την τακτική της «Μασκίροβκα» (στρατιωτική παραπλάνηση):
Μετέφεραν τεράστιες δυνάμεις κρυφά, μόνο κατά τη διάρκεια της νύχτας. Δημιούργησαν ψεύτικα στρατόπεδα, εικονικά τανκς και ψευδείς ραδιοφωνικές εκπομπές στον νότο (στην Ουκρανία).
Ο Χίτλερ πείστηκε ότι η επίθεση θα γινόταν εκεί και μετέφερε εκεί τις εφεδρείες του, αφήνοντας το κέντρο της γραμμής του ανυπεράσπιστο. [
Το Αποτέλεσμα του Συντονισμού
Όπως είχε συμφωνηθεί στη Συνδιάσκεψη της Τεχεράνης το 1943 ανάμεσα σε Στάλιν, Τσόρτσιλ και Ρούσβελτ, οι δύο αυτές επιχειρήσεις λειτούργησαν σαν μέγγενη. Όταν η Βέρμαχτ προσπάθησε να καταλάβει τι συνέβαινε στη Νορμανδία, δέχτηκε το τελειωτικό πλήγμα από την Ανατολή, γεγονός που σφράγισε το τέλος του Ναζισμού.
Η λέξη Μπαγκρατιόν (Bagration) είναι επώνυμο ιστορικής γεωργιανής αριστοκρατικής οικογένειας (Μπαγκρατιόνι), αλλά στη στρατιωτική ιστορία επιλέχθηκε ως κωδική ονομασία προς τιμήν ενός συγκεκριμένου ήρωα: του Πρίγκιπα Πιότρ Μπαγκρατιόν.
Ποιος ήταν ο Πιότρ Μπαγκρατιόν; Ήταν κορυφαίος Γεωργιανός στρατηγός της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Έγινε εθνικός ήρωας κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντιων Πολέμων. Ήταν ο διοικητής της 2ης Ρωσικής Στρατιάς στη δυτική Ρωσία και τραυματίστηκε θανάσιμα στην ιστορική Μάχη του Μποροντίνο (1812), αμυνόμενος απέναντι στην εισβολή του Ναπολέοντα.
Η επιλογή του ονόματος από τη σοβιετική ηγεσία δεν ήταν τυχαία, αλλά είχε βαθύ συμβολισμό:
Η Ιστορική Αναλογία: Όπως το 1812 ο Μπαγκρατιόν πολέμησε για να διώξει τον δυτικό εισβολέα (Ναπολέοντα) από τα ρωσικά εδάφη, έτσι και το 1944 ο Κόκκινος Στρατός ξεκινούσε την επιχείρηση για να εκδιώξει οριστικά τον επόμενο μεγάλο εισβολέα (τον Χίτλερ).
Η Γεωγραφία: Ο Μπαγκρατιόν είχε πολεμήσει και πληγωθεί στα ίδια σχεδόν εδάφη (Λευκορωσία και δυτική Ρωσία) όπου διεξήχθη η επιχείρηση του 1944.
Καταγωγή: Ο Μπαγκρατιόν ήταν Γεωργιανός, όπως και ο ίδιος ο Ιωσήφ Στάλιν, γεγονός που ικανοποιούσε και την προσωπική περηφάνια του σοβιετικού ηγέτη.
Ντροπή να μην γνωρίζουμε την Ιστορία μας. Όχι μονάχα την ελληνική. Και την Ιστορία του πλανήτη. Οποιος δεν ξέρει, πιάνεται εύκολα κορόιδο. Αφήστε που όταν την ξεχνάμε, εύκολα μπορεί να επαναληφθεί, επειδή εμείς, ως πολίτες, δεν αντιδρούμε. Να πολεμάμε το κακό. Να πολεμάμε τον φασισμό. Ακόμα και αυτόν που κρύβεται πίσω από δήθεν ρομαντικές ιδέες. Πού πρέπει να είσαι μέσα στο ιστορικό τοπίο; Αυτό πρέπει να κοιτάμε. Και να μην κάνουμε ούτε βήμα πίσω από την προάσπιση της Δημοκρατίας. Γιατί γι’ αυτήν και για την ελευθερία έχασαν τη ζωή τους τόσα εκατομμύρια στρατιώτες κατά τον Β’ ΠΠ. Ακόμη, όμως, μυαλό δεν βάλαμε.
Τούτων δοθέντων, αναρωτιέμαι: γιατί μάς ενδιαφέρει σε ποια πόλη αυτοκτόνησε η Εύα Μπράουν; Τέθηκε ως ερώτηση σε τηλεπαιχνίδι γνώσεων. Η Εύα Μπράουν ήταν ανάμεσα στα κτήνη, στους σκληρούς ναζιστές του πανάθλιου κύκλου του Χίτλερ. Φυσικά και ήξερε πως όσο εκείνη έκανε γυμναστική, ψώνια, ταξίδια, άνδρες, γυναίκες και παιδιά πέθαιναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Φυσικά και δεν την ένοιαζε. Η Μπράουν δεν ήταν μόνο η ξανθιά (και καθόλου χαζή) ερωμένη του μεγαλύτερου εγκληματία της Ιστορίας. Ηταν κι εκείνη αμετανόητη και φανατική Ναζίστρια. Σας παρακαλώ, λοιπόν, μην κάνετε ότι δεν καταλαβαίνετε. Αν όντως δεν καταλαβαίνετε, είστε ανόητοι. Βαθιά.
-«Ποίημα του Τίτου Πατρικίου» λέει η άλλη στο ίδιο τηλεπαιχνίδι. Σιγά μανδάμ. Εμείς οι πληβείοι, πάλι, λέμε του Τίτου Πατρίκιου. Κι ο Τίτος Πατρίκιος λέει:
«Ἡ ποίηση ἔρχεται νὰ σὲ βρεῖ μὲ ποδήλατο, μὲ μηχανάκι, μὲ αὐτοκίνητο
ἄλλοτε ἔρχεται σὰν ἀμαζόνα μὲ τὸ σπαθὶ ὑψωμένο
ἄλλοτε σὲ ἀκολουθεῖ ἀπὸ τὸ σουπερμάρκετ σὰν κουρελοὺ ζητιάνα»
Αν είναι να ‘ρθει θε να ‘ρθει…
-Εγινε τραυματισμός στο αυτί και ήρθε η αστυνομία και έγινε καταγραφή του συμβάν».
Το συμβάν κάνει του συμβάντος στη γενική. Αμα…. γίνεται τραυματισμός προφανώς μένει ως έχει.
-«Λόγω εκτάκτως γεγονότος» έγραφε η επιγραφή σε δημόσια υπηρεσία. Λόγο στον λόγο και ξεχαστήκαμε. Μας πήρε εκτάκτως και νυχτωθήκαμε.
-«Καθώς οι νέες αφίξεις μεταναστών συνεχίζουν να φθάνουν στο νησί από τις ακτές της Λιβύης». Όταν φθάνουν οι αφίξεις, το πράγμα γίνεται σοβαρότερο.
-«Δίπλα στην πιρουνάτη αγιορείτικη μελιτζανοσαλάτα». Γρήγορα, να πιρουνιάσουμε μη μας τη φάνε.
Λεμονάκι μυρωδάτο της εβδομάδας:
«Για αρκετά δευτερόλεπτα, το δωμάτιο έγινε ορατά άνετο» Και πώς ήταν το πρωτότυπο;
Observers iпside the venue noted that the audience reaction itself told the story.
Από την Πόλη έρχομαι…
Ο Βιμ Βέντερς απέσυρε την ταινία του «Λάθος κίνηση» επειδή έχει μια σκηνή με γυμνή την 13χρονη τότε Ναστάζια Κίνσκι.
Λάθος κίνηση. Αν αρχίσουμε και πετσοκόβουμε έργα άλλης εποχής, την πατήσαμε σύντροφοι. Δεν θα σταματάει πουθενά.
Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα…
Αγγελική Κώττη
