Συζήτηση για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη πραγματοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας στην έδρα του ΟΗΕ στον απόηχο της ανακοίνωση του Ύπατου Εκπροσώπου για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη Κρίστιαν Σμιτ ότι αποχωρεί από τη θέση του.
Η εκπρόσωπος της Ρωσίας ‘Αννα Μ. Εβστιγκνέεβα πριν την έναρξη της συνεδρίασης έλαβε τον λόγο για να εκφράσει τη διαφωνία της με την παρουσία του Ύπατου Εκπροσώπου, υποστηρίζοντας ότι το Συμβούλιο δεν τον είχε εγκρίνει, ούτε του είχε αναθέσει «οποιαδήποτε εξουσία ή αρμοδιότητα». Όπως ανέφερε, δεν έχει το δικαίωμα να μιλά εξ ονόματος της διεθνούς κοινότητας, ούτε να παρουσιάζει έκθεση και ζήτησε να αποχωρήσει από τη θέση του.
Ο Ύπατος Εκπρόσωπος για τη χώρα Κρίστιαν Σμιτ παρέμεινε στη θέση του και αφού του δόθηκε ο λόγος από τον πρέσβη της Κίνας που εκτελεί καθήκοντα πρόεδρο για τον μήνα Μάιο ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας για την τελευταία έκθεση του γραφείου του, η οποία κυκλοφόρησε στα μέλη του Συμβουλίου στις 11 Μαΐου και καλύπτει την περίοδο από 16 Οκτωβρίου 2025 έως 15 Απριλίου 2026(S/2026/405).
Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη «κινείται σε ένα ολοένα στενότερο μονοπάτι», δήλωσε ο κ. Σμιτ και πρόσθεσε ότι «παρότι η συνολική κατάσταση ασφάλειας στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη παραμένει σταθερή, οι δυνητικά αποσταθεροποιητικές εντάσεις εξακολουθούν να αποτελούν ζήτημα ανησυχίας», υπογράμμισε.
“Πρόκειται για μια πορεία που οδηγεί είτε προς τη θεσμική βιωσιμότητα και εδραίωση, την οικονομική αναζωογόνηση, το κράτος δικαίου και τα πρότυπα δημοκρατικής διακυβέρνησης, είτε προς περαιτέρω στασιμότητα, η οποία τροφοδοτείται από πολιτικά εμπόδια και τη σταδιακή αποδόμηση των κρατικών θεσμών” τόνισε.
Ανέφερε επίσης ότι η παρουσία της Δύναμης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (EUFOR) παραμένει «τόσο αναγκαία όσο και καθησυχαστική».
Ως θέμα αρχής, ανέφερε ο κ. Σμιτ, οι θεσμοί του Ντέιτον, το Γραφείο του Ύπατου Εκπροσώπου και η EUFOR παραμένουν σε ισχύ. «Εναπόκειται στους εγχώριους παράγοντες να επιδείξουν πολιτική υπευθυνότητα» τόνισε.
«Η σταθερότητα δεν θα πρέπει να συγχέεται με τη θεσμική υγεία», προειδοποίησε ο κ. Σμιτ και αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη κρίση θεσμικής λειτουργικότητας και πολιτικής ευθύνης, καθώς και σε «σκόπιμες προσπάθειες» αποδόμησης των κρατικών θεσμών μέσω της παρεμπόδισης άσκησης των καθηκόντων τους.
Παράλληλα, παρέθεσε τέσσερις βασικές προτεραιότητες για το επόμενο έτος, όπως τη διατήρηση της θεσμικής τάξης που εγκαθιδρύθηκε με τη Συμφωνία του Ντέιτον, την αποκατάσταση της θεσμικής λειτουργικότητας, την επίλυση του ζητήματος της κατανομής της κρατικής περιουσίας και την έγκαιρη εισαγωγή εκλογικών τεχνολογιών ενόψει των γενικών εκλογών του Οκτωβρίου.
Η Ελλάδα επανέλαβε στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τη στήριξή της στην «ενότητα και πολιτική σταθερότητα» της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, τονίζοντας ότι ο σεβασμός της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της ανεξαρτησίας της χώρας αποτελεί «σημαντικό επίτευγμα και κεκτημένο που κατακτήθηκε με κόπο» και «δεν πρέπει να τίθεται υπό αμφισβήτηση».
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά υπογράμμισε ότι η Συμφωνία Ειρήνης του Ντέιτον «παραμένει το θεμέλιο αυτού του επιτεύγματος» και πρέπει να διαφυλαχθεί, επαναβεβαιώνοντας τη στήριξη της Αθήνας στους θεσμούς της, συμπεριλαμβανομένου του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου.
Η Ελλάδα κάλεσε όλους τους πολιτικούς παράγοντες να επιδείξουν «ειλικρινή βούληση» για ουσιαστικό διάλογο και να αποφύγουν «διχαστική ρητορική και αποσχιστικές αφηγήσεις», ιδιαίτερα ενόψει των γενικών εκλογών του Οκτωβρίου 2026.
Η κ. Μπαλτά χαρακτήρισε, επίσης, «καθοριστική στιγμή» την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να ανοίξει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, υπογραμμίζοντας τη σημασία των μεταρρυθμίσεων και της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας.
Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στην επιχείρηση EUFOR Althea, κάνοντας λόγο για «απτή απόδειξη» της δέσμευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια της περιοχής.
