Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) υιοθετεί τις μακροοικονομικές προβλέψεις του Προσχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 και κρίνει εφικτούς τους δημοσιονομικούς στόχους. Παράλληλα, διαπιστώνει ότι οι δημοσιονομικές προβλέψεις συμμορφώνονται με τους ειδικούς αριθμητικούς δημοσιονομικούς κανόνες, προειδοποιώντας όμως για κινδύνους από την αβεβαιότητα στις επενδύσεις, στην διεθνείς τιμές ενέργειας και το διεθνές περιβάλλον.
Το ΕΔΣ αξιολογεί θετικά τις προβλέψεις στις οποίες στηρίζεται το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027.
Για το 2026, η πρόβλεψη του ΥΠΕΘΟ για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω, στο 2%, ενώ το ΕΔΣ διατηρεί τη δική του εκτίμηση στο 1,9%. Η ελληνική οικονομία κατέγραψε ρυθμό μεγέθυνσης 1,9% το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Για το 2027, το Προσχέδιο στηρίζεται σε αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9%, της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,5% και της δημόσιας κατανάλωσης κατά 1,4%. Το ΕΔΣ θεωρεί κρίσιμη την επίτευξη αυτού του επενδυτικού ρυθμού, καθώς είναι αισθητά υψηλότερος από τις διαθέσιμες εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τη Γνώμη του ΕΔΣ, το ΥΠΕΘΟΟ προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0% το 2026 και 2,3% το 2027. Το ΕΔΣ εκτιμά την ανάπτυξη στο 1,9% για το 2026 και στο 2,0% για το 2027, με την πρόβλεψή του για το επόμενο έτος να παραμένει πιο συγκρατημένη από εκείνη του Προσχεδίου.
Βασικοί μοχλοί της ανάπτυξης αναμένεται να είναι οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση. Σύμφωνα με το ΕΔΣ, το Προσχέδιο προβλέπει αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου κατά 7,7% το 2026 και 7,9% το 2027. Η ιδιωτική κατανάλωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 1,4% και 1,5%, αντίστοιχα. Το ΕΔΣ επισημαίνει, ωστόσο, ότι η πρόβλεψη για τις επενδύσεις το 2027 είναι υψηλότερη από τις αντίστοιχες εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών.
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,6% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,4% το 2027. Η Γνώμη του ΕΔΣ επί του Προσχεδίου σημειώνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εντονότερες πληθωριστικές πιέσεις σε σχέση με την ευρωζώνη, ενώ οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 10,6% στο πρώτο οκτάμηνο του 2026.
Στο δημοσιονομικό πεδίο, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3,3% το 2027, έναντι 4,9% το 2025. Το ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικό, στο 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,3% το 2027.
Στη Γνώμη που συνοδεύει το Προσχέδιο, το ΕΔΣ αναφέρει ότι «η επίτευξη του αναθεωρημένου στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα παραμένει εφικτή», υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προκύψουν έκτακτες δημοσιονομικές πιέσεις και θα διατηρηθεί η δημοσιονομική σύνεση. Συνολικά, το Συμβούλιο κρίνει ότι οι μακροοικονομικές προβλέψεις «εμπίπτουν σε ένα εύρος αποδεκτών τιμών».
Το δημόσιο χρέος, από 146,1% του ΑΕΠ το 2025, προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,8% το 2026 και στο 128,8% το 2027. Το ΕΔΣ υπογραμμίζει, πάντως, ότι το χρέος παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και απαιτεί συνεχή δημοσιονομική επαγρύπνηση.
Οι βασικοί κίνδυνοι αφορούν τις γεωπολιτικές εντάσεις, την άνοδο των επιτοκίων, τις τιμές της ενέργειας και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος του 2026. Η επενδυτική δυναμική του 2027 θα εξαρτηθεί από την επιτυχή μετάβαση σε νέα ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Έσοδα 77,9 δισ. ευρώ, δαπάνες 85 δισ. και νέα μέτρα για επιχειρήσεις και νοικοκυριά – Ποιες ομάδες ωφελούνται από τις νέες παρεμβάσεις
Μείωση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις, απαλλαγή συνεπών επαγγελματιών από προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος, ταχύτερες αποσβέσεις για επενδύσεις και σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος προβλέπει το προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού για το 2027.
Παρά τις νέες παρεμβάσεις για μισθούς, συντάξεις, κατοικία και ρεύμα όμως, προβλέπει αυξημένες εισπράξεις φορολογικών εσόδων κατά 2,15 δισ. ευρώ το 2027 (κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης ανάπτυξης, της ανόδου των εισοδημάτων, των αυξημένων τιμών αλλά και της βελτίωσης της αποδοτικότητος των μέτρων καταπολέμησης της φοροδιαφυγής) με ταυτόχρονη υποχώρηση των συνολικών κρατικών δαπανών κατά 2,93 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της ολοκλήρωσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αύξηση 2,15 δισ. στις εισπράξεις φόρων
Τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να ανέλθουν το 2027 σε 77,878 δισ. ευρώ, έναντι εκτιμώμενων φορολογικών εσόδων 75,729 δισ. ευρώ το 2026. Η αύξηση ανέρχεται σε 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8% και αποδίδεται κυρίως στη μεγέθυνση της οικονομίας.
Από άμεσους φόρους εισοδήματος προβλέπονται έσοδα 29,376 δισ. ευρώ, έναντι 27,338 δισ. ευρώ το 2026. Από αυτά, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων εκτιμώνται σε 16,995 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος εισοδήματος των εταιρειών σε 9,844 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα από έμμεσους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών προβλέπονται σε 42,431 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ εκτιμώνται σε 30,581 δισ. ευρώ και από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε 7,312 δισ. ευρώ.
Τα καθαρά έσοδα (όχι μόνο από φόρους) προβλέπονται συνολικά σε 78,685 δισ. ευρώ για το 2027, έναντι εκτίμησης 82,872 δισ. ευρώ το 2026. Η διαφορά συνδέεται κυρίως με την ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα έσοδα του οποίου εμφανίζονται στα πληροφοριακά στοιχεία του πίνακα ως αρνητική συνεισφορά 168 εκατ. ευρώ για το 2027, έναντι 6,114 δισ. ευρώ το 2026.
Πόσα φέρνει και σε ποιους το 2027
Από την άλλη, λόγω ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, υποχωρούν και οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού. Για το 2027 προβλέπονται να φτάσουν σε 85,046 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες για μισθούς και παροχές σε εργαζομένους στο δημόσιο προβλέπονται σε 16,061 δισ. ευρώ, οι κοινωνικές παροχές σε 756 εκατ. ευρώ και οι μεταβιβάσεις σε 37,088 δισ. ευρώ. Οι τόκοι αυξάνονται σε 10,783 δισ. ευρώ, από 10,280 δισ. ευρώ το 2026, ενώ οι πιστώσεις υπό κατανομή περιορίζονται σε 15,416 δισ. ευρώ, από 19,300 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο του νέου προϋπολογισμού για το 2027 μπαίνουν οι ελαφρύνσεις για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες και τριτέκνους, καθώς και οι παρεμβάσεις σε μισθούς, συντάξεις, στέγαση και ενέργεια.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι νέες μόνιμες παρεμβάσεις που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί έχουν εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,27 δισ. ευρώ για το 2027.
Το πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ 2026, με εφαρμογή κυρίως από το 2027, αποτιμάται σε περίπου 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Ενώ αν συνυπολογιστούν και τα μόνιμα μέτρα που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί και υλοποιούνται από τις αρχές του 2026, το συνολικό (σωρευτικό) κόστος των κυριότερων μόνιμων δημοσιονομικών παρεμβάσεων εκτιμάται σε 4,08 δισ. ευρώ το 2026 και 7,28 δισ. ευρώ το 2027.
Οι μεγαλύτερες ενισχύσεις αφορούν συνταξιούχους, με ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ από τον Νοέμβριο 2026 και οριζόντια αύξηση συντάξεων 2,8% από το 2027, καθώς και περίπου 720.000 δημόσιους υπαλλήλους, στους οποίους δίνεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ από τον Δεκέμβριο 2027.
Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα προβλέπεται αύξηση του κατώτατου μισθού προς 1.000 ευρώ έως το 2028 και μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 μονάδα από τον Απρίλιο 2027.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις λαμβάνουν μείωση προκαταβολής φόρου, ταχύτερες αποσβέσεις, κατάργηση τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια και πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις 1,5 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, προβλέπονται μέτρα για αγρότες, τριτέκνους, ενοικιαστές, αγοραστές πρώτης κατοικίας και νοικοκυριά για το κόστος ρεύματος.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται να παραμείνει αρνητικό (έλλειμμα) κατά 6,362 δισ. ευρώ ή 2,3% του ΑΕΠ. Σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης, ωστόσο, το ισοζύγιο προβλέπεται να διαμορφωθεί σε πλεόνασμα 743 εκατ. ευρώ ή 0,3% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται σε πλεόνασμα 9,152 δισ. ευρώ ή 3,3% του ΑΕΠ, έναντι 9,548 δισ. ευρώ ή 3,6% το 2026.
