Στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου μεταφέρεται πλέον το επόμενο κρίσιμο «τεστ» των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με την Αθήνα να είναι αποφασισμένη να προχωρήσει το έργο και τη Γαλλία να μπαίνει δυναμικά στην εξίσωση, δημιουργώντας μια ισχυρή πολιτική και διπλωματική «ομπρέλα» απέναντι σε πιθανές αντιδράσεις της Άγκυρας.
Του Κώστα Πασίση
Μετά τα ηχηρά εθνικά μηνύματα που εξέπεμψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το ακριτικό Καστελλόριζο, το ενδιαφέρον στρέφεται στους επόμενους δυο μήνες, πριν εκπνεύσει το 2026, και στην επανεκκίνηση των θαλάσσιων ερευνών για τον Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για ένα μεγάλο έργο που αγγίζει ευθέως τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και η Τουρκία θέλει να ακυρώσει, στήνοντας, ακόμη, και ένα «θερμό επεισόδιο», αν αποκωδικοποιήσει κανείς τα δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου.
Το υπουργείο Εξωτερικών και ολόκληρη η κυβέρνηση γνωρίζει ότι εκεί ενδέχεται να δοκιμαστεί στην πράξη η πολιτική των «ήρεμων νερών», που σήμερα είναι ταραγμένα, υστέρα από τις δηλώσεις Ερντογάν και τις τουρκικές προκλήσεις, με …άρωμα από τα παλιά.
Τρία σενάρια-φωτιά
Σύμφωνα με έμπειρους αναλυτές η Τουρκία για το GSI σίγουρα θα προβεί σε κάποια κίνηση επί του πεδίου.
Όπως αναφέρουν, με βάση την κρίση στην Κάσο πριν από δυο χρόνια, τα σενάρια της τουρκικής αντίδρασης κινούνται σε τρία επίπεδα:
Έκδοση αντι-NAVTEX, το …ανώδυνο σενάριο. Ως απάντηση στην ελληνική NAVTEX, η Τουρκία θα μπορούσε να εκδώσει δική της, δηλώνοντας την περιοχή αμφισβητούμενη, ακριβώς όπως έκανε και σε προηγούμενες περιπτώσεις.
Ναυτική παρενόχληση-παρεμπόδιση, το πιο πιθανό.
Το 2024, όταν το ιταλικό «Ievoli Relume» διεξήγε τις βυθομετρήσεις, η Άγκυρα απέστειλε πολεμικά πλοία στην περιοχή αμφισβητώντας το δικαίωμα διεξαγωγής των ερευνών.
Στην ίδια περιοχή, τον Ιούλιο του 2024, οι βυθομετρήσεις του υπό ιταλική σημαία σκάφους «Ievoli Relume» είχαν πυροδοτήσει μια ελληνοτουρκική κρίση, όταν η Άγκυρα ανέπτυξε πολεμικά πλοία αμφισβητώντας το δικαίωμα διεξαγωγής των εργασιών. Αντίστοιχο σενάριο ισχύει και σήμερα.
Ναυτικό επεισόδιο, το ακραίο σενάριο.
Το πιο επικίνδυνο σενάριο θα ήταν μια ναυτική αντιπαράθεση ή αδυναμία των ερευνητικών σκαφών να προσεγγίσουν την περιοχή, γεγονός που θα έδινε άλλη διάσταση στο ζήτημα.
Μια εξέλιξη που αφορά όχι μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία αλλά το Παρίσι και τις Βρυξέλλες, λόγω της γαλλικής και ευρωπαϊκής εμπλοκής στο έργο.
Πάντως οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι τα διπλωματικά κανάλια επικοινωνίας Ελλάδας-Τουρκίας παραμένουν ανοικτά, εξού και η πρόσφατη επίσκεψη του Καλίν στην Αθήνα και η συνάντηση του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο κομβικής σημασίας είναι η Γαλλική παρουσία. Η είσοδος της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα για την κατασκευή του έργου και η πολιτική στήριξη που παρέχει το Παρίσι αλλάζουν τα δεδομένα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο Εμανουέλ Μακρόν έχει εκφράσει στον Κυριάκο Μητσοτάκη την ετοιμότητα της Γαλλίας να συμβάλει στην ταχεία έναρξη των εργασιών.
Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ο οποίος ερωτηθείς σχετικά υπογράμμισε ότι η συμμετοχή ενός μεγάλου διεθνούς επενδυτικού ομίλου προσδίδει μεγαλύτερο κύρος και μπορεί να επιταχύνει την υλοποίηση της διασύνδεσης.
Στην παρούσα φάση το Μαξίμου, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο στέλνει στην Άγκυρα ένα διπλό μήνυμα. Διάλογος και αποφυγή των εντάσεων από τη μία, καμία υποχώρηση από νόμιμα δικαιώματα της χώρας από την άλλη.
