Την πρότασή του για τη δημιουργία του «ΑΓΟΡΑ360º», ενός Εθνικού Ψηφιακού Συστήματος Διαφάνειας Τιμών και Εποπτείας της Αγοράς «που θα αξιοποιεί τις δυνατότητες της διαλειτουργικότητας, των ανοιχτών δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης για να προστατεύει ουσιαστικά τον καταναλωτή», δημοσιοποιεί ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής & Δικτύων του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.
Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης καταλογίζει στην κυβέρνηση ότι η πλατφόρμα του «PosoKanei» δεν συνιστά ουσιαστική μεταρρύθμιση, αλλά μια «ανανεωμένη εκδοχή της λογικής του παλαιού e-Καταναλωτή, χωρίς να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος εποπτεύει την αγορά». Τονίζει ότι «η πλατφόρμα παραμένει ένα εργαλείο καταγραφής και προβολής τιμών και όχι ένας ενεργητικός μηχανισμός εντοπισμού και αντιμετώπισης της ακρίβειας» και πως, τελικά, ενημερώνει τον πολίτη «πόσο κάνει» ένα προϊόν, δεν του εξηγεί όμως «γιατί κάνει τόσο», ούτε παρέχει στις αρμόδιες αρχές τα εργαλεία για να εντοπίζουν έγκαιρα τις αιτίες των ανατιμήσεων και τις στρεβλώσεις της αγοράς.
Ο αρμόδιος Τομέας του ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι το «360 ° » -η πρόταση του κόμματος- «συμβολίζει την πλήρη εικόνα της αγοράς: από τον παραγωγό και τη μεταποίηση έως τη χονδρική, τη λιανική πώληση και το τελικό κόστος που επιβαρύνει τον καταναλωτή» και ότι με αυτό «για πρώτη φορά, η πολιτεία θα μπορεί να παρακολουθεί και να αναλύει ολόκληρη την αλυσίδα διαμόρφωσης των τιμών και όχι μόνο το τελικό αποτέλεσμα στο ράφι».
Συγκεκριμένα σημειώνουν ότι η πρόταση στηρίζεται στους ακόλουθους επτά βασικούς άξονες:
«1. Αξιόπιστη και επίκαιρη πληροφορία τιμών
Οι τιμές πρέπει να ενημερώνονται αυτόματα και σε πραγματικό χρόνο μέσω υποχρεωτικής διασύνδεσης με τα πληροφοριακά συστήματα διαχείρισης τιμών των επιχειρήσεων. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα ασφαλών μηχανισμών επαλήθευσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η τιμή που εμφανίζεται στην πλατφόρμα ανταποκρίνεται στην πραγματική τιμή που ισχύει για τον καταναλωτή. Ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει με σαφήνεια τόσο την τιμή του φυσικού καταστήματος όσο και την τιμή του ηλεκτρονικού καταστήματος, καθώς και τον χρόνο τελευταίας ενημέρωσης.
2. Διαφάνεια σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα
Η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να περιορίζεται στην παρακολούθηση της τελικής τιμής στο ράφι. Το κράτος οφείλει να γνωρίζει πώς εξελίσσεται η τιμή από τον παραγωγό, στη μεταποίηση, στη χονδρική και τελικά στη λιανική πώληση. Μόνο έτσι μπορούν να εντοπιστούν οι πραγματικές αιτίες των ανατιμήσεων και να αποκαλυφθούν υπερβολικά περιθώρια κέρδους ή στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
Παράλληλα, κάθε προϊόν πρέπει να συνοδεύεται από πλήρες ιστορικό μεταβολών και απλή γραφική απεικόνιση, ώστε ο πολίτης να μπορεί εύκολα να διαπιστώσει αν μια αύξηση είναι πρόσφατη, αν μια έκπτωση είναι πραγματική ή αν προηγουμένως είχε προηγηθεί τεχνητή ανατίμηση.
3. Ανοιχτά δεδομένα για όλους
Τα δεδομένα δεν πρέπει να παραμένουν εγκλωβισμένα σε μία κρατική εφαρμογή. Πρέπει να διατίθενται ως OpenData, ώστε πανεπιστήμια, ερευνητές, ενώσεις καταναλωτών, νεοφυείς επιχειρήσεις και προγραμματιστές να μπορούν να αναπτύσσουν εφαρμογές σύγκρισης τιμών, εργαλεία για ευάλωτα νοικοκυριά, συστήματα ειδοποίησης για απότομες αυξήσεις και αναλύσεις για τον πληθωρισμό σε πραγματικό χρόνο. Τα δημόσια δεδομένα πρέπει να επιστρέφουν στην κοινωνία ως δημόσιο αγαθό.
4. Τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία του πολίτη
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργεί ως ψηφιακός βοηθός των ελεγκτικών αρχών. Μπορεί να εντοπίζει αυτόματα απότομες αυξήσεις τιμών, σχεδόν ταυτόχρονες μεταβολές του ίδιου προϊόντος σε πολλές αλυσίδες, ασυνήθιστες αποκλίσεις μεταξύ περιοχών ή ύποπτα μοτίβα πριν από περιόδους προσφορών και να ενημερώνει αυτόματα την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και την Επιτροπή Ανταγωνισμού για περαιτέρω διερεύνηση.
5. Ενεργός συμμετοχή των πολιτών
Οι πολίτες πρέπει να μπορούν εύκολα να αναφέρουν πιθανές αποκλίσεις, αποστέλλοντας φωτογραφίες του ραφιού ή της απόδειξης αγοράς. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να ομαδοποιούν αυτές τις αναφορές και να αναδεικνύουν επαναλαμβανόμενα προβλήματα που απαιτούν ελεγκτική παρέμβαση.
6. Επέκταση πέρα από τα σούπερ μάρκετ
Το κόστος ζωής δεν εξαντλείται στα τρόφιμα. Προτείνουμε τη δημιουργία ενός ενιαίου Ψηφιακού Συστήματος Διαφάνειας Τιμών και Εποπτείας της Αγοράς, που θα καλύπτει σταδιακά τα καύσιμα – μέσα από τον πλήρη εκσυγχρονισμό του απαρχαιωμένου fuelprices.gr -, την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο, τις τηλεπικοινωνίες, τις τραπεζικές προμήθειες και κάθε βασική δαπάνη που επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
7. Αυστηρό αλλά δίκαιο πλαίσιο κυρώσεων
Απαιτούνται κλιμακωτές κυρώσεις για μη έγκαιρη ενημέρωση, ανακριβή στοιχεία, συστηματική μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις διασύνδεσης και αδικαιολόγητες αποκλίσεις που δεν διορθώνονται εγκαίρως, με τρόπο αναλογικό αλλά πραγματικά αποτελεσματικό».
Κατόπιν των παραπάνω ο αρμόδιος Τομέας του ΠΑΣΟΚ σχολιάζει ότι η διαφορά φιλοσοφίας με την πλατφόρμα της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη και πως «το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής προτείνει ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Ψηφιακό Σύστημα Διαφάνειας Τιμών και Εποπτείας της Αγοράς, που δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή των τιμών, αλλά τις ερμηνεύει, τις αναλύει, εντοπίζει έγκαιρα ανωμαλίες, αξιοποιεί τα ανοιχτά δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη και παρέχει στις αρμόδιες αρχές τα κατάλληλα εργαλεία για ουσιαστική εποπτεία της αγοράς προς όφελος του πολίτη και της κοινωνίας». Σημειώνει ότι το «ΑΓΟΡΑ360 ° » φιλοδοξεί να αποτελέσει το ψηφιακό εργαλείο αυτής της νέας προσέγγισης: «μια ολοκληρωμένη εικόνα 360 μοιρών της αγοράς, που δεν περιορίζεται στην καταγραφή των τιμών, αλλά αξιοποιεί τα δεδομένα, τη διαλειτουργικότητα και την τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύει τη διαφάνεια, να υποστηρίζει τις αρμόδιες αρχές και να προστατεύει ουσιαστικά τον καταναλωτή».
