Ηχηρή ήττα γνώρισε μετά από 16 χρόνια στην πρωθυπουργία της Ουγγαρίας ο Βίκτορ Ορμπαν. Νικητής των εκλογών ο Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος έκανε λόγο για «απελευθέρωση της Ουγγαρίας από το καθεστώς Ορμπαν». Μία από τις πρώτες του αποφάσεις, μάλιστα, όπως ο ίδιος ανέφερε, θα είναι να κλείσει την κρατική τηλεόραση της χώρας και να ανοίξει ένα νέο ανεξάρτητο κρατικό οργανισμό, κάτι που ανακοίνωσε μιλώντας στην ίδια την κρατική τηλεόραση τις πρώτες ημέρες μετά την εκλογή του.
Του Σωτήρη Τριανταφύλλου*
Ο έλεγχος των ΜΜΕ από τον Ορμπαν είναι κάτι που δεν χωράει αμφισβήτηση. Η χώρα βρισκόταν στην 26η θέση της παγκόσμιας κατάταξης της ελευθερίας του Τύπου πριν εκλεγεί αυτός πρωθυπουργός και πλέον είναι στην 68η, ενώ στην ετήσια έκθεση του Reuters Institute for the Study of Journalism του πανεπιστημίου της Οξφόρδης το 2025 βρέθηκε στην 48η θέση σε 48 χώρες σε σχέση με την αξιοπιστία των ΜΜΕ.
Οι παραπάνω κατατάξεις απλά επιβεβαιώνουν το ότι η κυβέρνηση Ορμπαν έκανε τα πάντα για να ελέγξει ΜΜΕ και δημοσιογράφους και σε μεγάλο βαθμό τα κατάφερε. Παρά την ύπαρξη ορισμένων ανεξάρτητων Μέσω που κράτησαν ψηλά τη σημαία της ελεύθερης ενημέρωσης τα χρόνια της διακυβέρνησης Ορμπαν και υπέστησαν και διώξεις για τη στάση τους αυτή, ο έλεγχος ήταν απόλυτος και ολοκληρωτικός.
Ο Ορμπαν κατάφερε να κερδίσει κατά κράτος τη μάχη αυτή, αλλά έχασε τις εκλογές. Επιπροσθέτως, πολλά από αυτά που συνέβησαν στην Ουγγαρία όλα αυτά τα χρόνια γινόντουσαν γνωστά, ενώ και οι Ούγγροι πολίτες είχαν βρει εναλλακτικές πηγές ανεξάρτητης ενημέρωσης και αυτή δεν ήταν άλλη από τα social media, μια μεγάλη καινοτομία που εμπεριέχουν πολλούς κινδύνους, αλλά ο ρόλος τους στην ενημέρωση έχει αποδειχθεί πολύτιμος αφού καταφέρνουν να παρακάμπτουν ελέγχους και απαγορεύσεις και να μεταδίδουν τα πραγματικά περιστατικά. Το έκαναν αυτό στην Αραβική Άνοιξη και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, το έκαναν και στην Ουγγαρία τα 16 χρόνια διακυβέρνησης Ορμπαν. Σε αυτή την περίοδο υπήρχαν λογαριασμοί στο Youtube που δρούσαν ως ανεξάρτητα ΜΜΕ και ενημέρωναν τους πολίτες ενώ η διασπορά ειδήσεων που δεν άρεσαν ή κριτίκαραν την κυβέρνηση γινόταν και μέσω αυτών των λογαριασμών, αλλά και μέσω λογαριασμών σε Facebook και Tik Tok. Έτσι μοιραία ήρθε η ήττα αφού η έκρηξη των social media και η μεγάλη τους διείσδυση κράτησε τους πολίτες ενημερωμένους, με αποτέλεσμα ο Ορμπαν να κερδίσει τη μάχη του ελέγχου των ΜΜΕ, αλλά να χάσει τη μάχη από τους αλγόριθμους των social media τους οποίους δεν κατάφερε να ελέγξει με αποτέλεσμα να χάσει και τις εκλογές.
* Ο Δρ. Σωτήριος Τριανταφύλλου είναι Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών – Διδακτικό προσωπικό Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέλος ΣΕΠ Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου
