Πάνω από εννιακόσια εκατ. Ευρώ θα επενδυθούν από τους πόρους του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου σε παρεμβάσεις που αφορούν την ενίσχυση, τον εκσυγχρονισμό των μέσων μαζικής μεταφοράς και την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στα μέσα καθώς και την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, την μικροκινητικότητα και την μεταφορά μαθητών με αναπηρία.
Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού» ψηφίστηκε επί της αρχής από την Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής και εισάγεται για συζήτηση και ψήφιση τη Μ. Δευτέρα στην Ολομέλεια.
Από το σύνολο των 5,3 δισ. ευρώ (Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο) τα 906,9 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση του στόλου των αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, την αναβάθμιση και προμήθεια νέων συρμών του Μετρό για ενίσχυση δρομολογίων, την αναβάθμιση σταθμών του ΟΣΕ, την ανάπτυξη δημοτικής συγκοινωνίας στην Αθήνα, την αντικατάσταση ταξί με ηλεκτρικά, τις μεταφορές κατά παραγγελία σε ευάλωτους πολίτες σε αγροτικές /ημιαστικές περιοχές και σε Αττική και Θεσσαλονίκη, την μεταφορά μαθητών με αναπηρία και την βιώσιμη μετακίνηση. Βασικός στόχος είναι η στήριξη της κοινωνίας με έμφαση στην προσβασιμότητα, τη μείωση των ανισοτήτων και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
«Προχωρούμε στην αναβάθμιση των Συγκοινωνιών με την αξιοποίηση πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Ενισχύουμε το Μετρό και τον Ηλεκτρικό της Αθήνας με την αναβάθμιση και την προμήθεια συνολικά 22 συρμών, υλοποιούμε παρεμβάσεις ανακαίνισης και προσβασιμότητας ΑΜΕΑ σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς του προαστιακού και προσθέτουμε 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το νέο στόλο που αριθμεί 1500 καινούργια οχήματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης.
Αναλυτικά οι παρεμβάσεις από τους πόρους του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου:
Στις αστικές συγκοινωνίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα διατεθούν 129 εκατ. ευρώ. Ο στόλος των ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ εκσυγχρονίζεται και αναβαθμίζεται με την προσθήκη 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων, τα οποία θα ενισχύσουν κατά προτεραιότητα τις αστικές γραμμές, που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Με την προσθήκη των νέων λεωφορείων, αναμένεται να μειωθεί κατά 15% ο χρόνος αναμονής στις στάσεις και θα αυξηθεί η συχνότητα των δρομολογίων. Παράλληλα θα μειωθεί το λειτουργικό κόστος των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ.
Σημαντικές επενδύσεις αναμένονται και στα μέσα σταθερής τροχιάς, με στόχο τόσο την αναβάθμιση του τροχαίου υλικού όσο και των υποδομών. Εξήντα εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό. Οι συγκεκριμένοι συρμοί που εξυπηρετούσαν την γραμμή 1 του Μετρό είναι παλαιάς τεχνολογίας, κατασκευασμένοι οι περισσότεροι το 1995 και πλέον παροπλισμένοι. Η διαγωνιστική διαδικασία για την ανακατασκευή των συρμών αναμένεται να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από 12 μήνες από σήμερα. Με την υλοποίηση των εργασιών αναβάθμισης, ο μέσος χρόνος μεταξύ των δρομολογίων στη Γραμμή 1 αναμένεται να μειωθεί από τα 7,12 λεπτά σε 5,2 λεπτά. Το έργο περιλαμβάνει την προσθήκη νέου εξοπλισμού και την αντικατάσταση ή αναβάθμιση παρωχημένων συστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε συνδυασμό με την ενίσχυση της προσβασιμότητας και την εξυπηρέτηση ευάλωτων ομάδων χρηστών. Ειδικά για την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία προβλέπεται η εγκατάσταση νέου εξοπλισμού προσβασιμότητας, όπως φορητές ράμπες, σήμανση υψηλής αντίθεσης, ειδικές θέσεις καθήμενων, συστήματα στερέωσης αμαξιδίων, προσαρμοσμένα συστήματα ηχητικών ανακοινώσεων που ρυθμίζονται ανάλογα με τα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου.
Για την αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας θα διατεθούν 7 εκατ. ευρώ. Η δράση στοχεύει στη διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας και στους 24 σταθμούς της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας. Σημειώνεται ότι οι σταθμοί της Γραμμής 1 είναι εν μέρει προσβάσιμοι για άτομα με αναπηρία, ωστόσο δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα απαιτούμενα πρότυπα. Με την αναβάθμιση των σταθμών, στόχος είναι οι διαδρομές από άτομα με αναπηρία να αυξηθούν από περίπου 4.000 την ημέρα σε 10.000. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν βελτιώσεις στις αποβάθρες, στον φωτισμό, στις ράμπες και στις διαδρομές ατόμων με αναπηρία, καθώς και στις κυλιόμενες σκάλες, στους ανελκυστήρες, στις υπόγειες διαβάσεις, στους χώρους αναμονής και στα συστήματα πληροφόρησης επιβατών.
Σε ότι αφορά το Μετρό, Γραμμή 2 & 3, θα διατεθούν 210 εκατ. ευρώ για την προμήθεια 12 νέων συρμών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των Γραμμών 2 και 3. Οι νέοι συρμοί θα επιτρέψουν στη ΣΤΑΣΥ να βελτιώσει την αποδοτικότητα της συντήρησης του υλικού και να υποστηρίξει την επέκταση της γραμμής προς το Ίλιον. Η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια των συρμών αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του επόμενου έτους, ενώ χάρη στους νέους συρμούς ο μέσος χρόνος μεταξύ των δρομολογίων στις Γραμμές 2 και 3 αναμένεται να μειωθεί στα 3 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα.
Επίσης, στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης, θα διατεθούν 5,5 εκατ. ευρώ. Προβλέπεται η ανάπτυξη μιας εφαρμογής εσωτερικής πλοήγησης, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία θα παρέχει καθοδήγηση βήμα-προς-βήμα για όλους τους χρήστες, διασφαλίζοντας πλήρη προσβασιμότητα, στους 67 σταθμούς του Μετρό της Αθήνας, καθώς και στους 18 σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης. Το σύστημα αυτό βασίζεται στην επιτυχημένη πιλοτική εφαρμογή στον σταθμό Ακρόπολη το 2024, η οποία έλαβε ιδιαίτερα θετικά σχόλια από τους χρήστες και είχε υψηλό βαθμό χρηστικότητας.
Στον σιδηρόδρομο θα διατεθούν 50 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς του ΟΣΕ, με στόχο την ασφαλή, αυτόνομη και ανεμπόδιστη χρήση τους από άτομα με αναπηρία, άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ηλικιωμένους και λοιπούς ευάλωτους χρήστες μεταφορών. Η επένδυση εκτιμάται ότι θα εξασφαλίζει έως και 815.000 προσβάσιμες διαδρομές ετησίως για ευάλωτους χρήστες μεταφορών.
Όσον αφορά την πρωτεύουσα, περιλαμβάνεται και η παρέμβαση ΑΤΗΕΝS MOVE: Δημοτική Συγκοινωνία, με προϋπολογισμό 11,2 εκατ. Ευρώ. Ο Δήμος Αθηναίων δημιουργεί 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας (Νέος Κόσμος-Πετράλωνα-Κεραμεικός / Κάτω Πατήσια-Σεπόλια-Κεραμεικός /Προμπονά-‘Άνω Πατήσια-Κυψέλη / Αττική-Κυψέλη), ώστε να καλυφθούν κενά τοπικής μετακίνησης και να εξυπηρετούνται περιοχές με οικονομική και μεταφορική ευαλωτότητα. Οι γραμμές θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τον ΟΑΣΑ και το Μετρό και η επένδυση περιλαμβάνει την αγορά 17 ηλεκτρικών λεωφορείων, υποδομές φόρτισης και αναβάθμιση στάσεων με πρόβλεψη πλήρους προσβασιμότητας.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη, όπου θα διατεθούν 10,2 εκατ. Ευρώ. Πρόκειται για μια ευέλικτη υπηρεσία τοπικής συγκοινωνίας σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, στις οποίες η συμβατική συγκοινωνία δεν επαρκεί. Το μέτρο θα καλύψει περίπου 26.000 ευάλωτους κατοίκους στην Αττική και περίπου 18.500 στη Θεσσαλονίκη, εκ των οποίων περίπου 10.000 είναι άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. Η υπηρεσία απευθύνεται κυρίως σε ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους. Θα υπάρχει δυνατότητα κράτησης της υπηρεσίας τηλεφωνικά ή μέσω εφαρμογής.
Η ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σχεδιάζεται και σε αγροτικές/ημιαστικές περιοχές για εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών, με προϋπολογισμό 44 εκατ. ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει την προμήθεια περίπου 100 ηλεκτρικών λεωφορείων πλήρως προσβάσιμων, για την εξυπηρέτηση 18 αγροτικών/ ημιαστικών περιοχών και τον αντίστοιχο εξοπλισμό φόρτισης. Επίσης περιλαμβάνεται μια εθνική πλατφόρμα που θα διαχειρίζεται σε πραγματικό χρόνο κρατήσεις, δρομολόγηση και συντονισμό του στόλου (mobile app + τηλεφωνικό κέντρο). Οι μετακινήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού, όπως π.χ. άτομα με αναπηρία, άτομα άνω των 65 ετών, θα είναι δωρεάν και το κόστος θα καλύπτεται μέσω μηχανισμού, που θα αναπτυχθεί από το Υπουργείο Μεταφορών. Σε πλήρη ανάπτυξη η υπηρεσία αναμένεται να εξυπηρετεί 27.000 τακτικούς χρήστες το χρόνο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επένδυση των 219 εκατ. ευρώ για τη μεταφορά μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
Το μέτρο βελτιώνει σημαντικά το υφιστάμενο σύστημα μεταφοράς, καθώς διασφαλίζει ότι χιλιάδες μαθητές με αναπηρία θα μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια, μειώνοντας ταυτόχρονα την πίεση στις οικογένειές τους. Η επένδυση αναμένεται να καλύψει περίπου το 70% των εθνικών αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία δηλαδή περίπου 11.000 μαθητών. Η δράση θα υλοποιηθεί κυρίως σε περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης και θα επεκταθεί σταδιακά, με προτεραιότητα σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (π.χ. Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη). Προβλέπεται η προμήθεια ηλεκτρικών ή υβριδικών οχημάτων, ειδικά διαμορφωμένων για τη μεταφορά ατόμων με αναπηρία, η εγκατάσταση σημείων φόρτισης σε σχολεία ή δημοτικούς χώρους, ενώ θα καλύπτεται το κόστος λειτουργίας και η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας για την παρακολούθηση των οχημάτων.
Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, ύψους 68 εκατ. ευρώ. Προβλέπεται επιδότηση 20.000 Ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος με ηλεκτρικό. Σε πρώτη φάση παρέχεται στήριξη στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διευκολυνθεί η αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής με ηλεκτρικά οχήματα κατ’ εφαρμογή του Κλιματικού Νόμου και στην συνέχεια το μέτρο θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στο ποσό της επιδότησης χωρίς να παρεμβάλλονται χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Το ύψος της επιδότησης για προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ, θα είναι αυξημένο (29.000 ευρώ).
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη βιώσιμη μετακίνηση, θα διατεθούν για υποδομές ποδηλατοδρόμων και πεζών 93 εκατ. Ευρώ. Θα υλοποιηθούν 12 έργα σε πόλεις όλης της χώρας για την ανάπτυξη ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, μήκους τουλάχιστον 76,8 χλμ., καθώς και παρεμβάσεις μικροκινητικότητας γύρω από 10 σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης. Οι παρεμβάσεις εστιάζουν σε περιοχές με μεταφορική και οικονομική ευαλωτότητα, χαμηλά εισοδήματα και ανεπαρκή κάλυψη από δημόσιες συγκοινωνίες, ώστε η βιώσιμη μετακίνηση να γίνει πιο προσιτή σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο. Το μέτρο δεν αφορά μόνο την κατασκευή νέων ποδηλατοδρόμων, αλλά και πλατύτερα και ασφαλέστερα πεζοδρόμια, αναβάθμιση του φωτισμού, ασφαλείς διαβάσεις, θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων. Έργα θα γίνουν μεταξύ άλλων σε: Αγρίνιο (12,4 χλμ.), Ιωάννινα (12 χλμ.), Αλεξανδρούπολη (10,6 χλμ.) και διασύνδεση των πανεπιστημίων στην Αθήνα (9,7 χλμ.).
