Η κρίση εμπιστοσύνης που διαπερνά εδώ και χρόνια τη σχέση πολιτών και πολιτικής δεν είναι συγκυριακή. Είναι βαθιά και δομική. Και δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές κινήσεις ή επικοινωνιακές πρωτοβουλίες. Απαιτείται μια ουσιαστική επανεκκίνηση του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται και λειτουργεί το κράτος. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνταγματική αναθεώρηση που δρομολογεί η κυβέρνηση δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά μια ευκαιρία επαναθεμελίωσης της ίδιας της δημοκρατίας μας.
Του Θεόδωρου Καράογλου*
Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι απλώς η βελτίωση κάποιων διατάξεων του ισχύοντος Συντάγματος, αλλά η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας. Ένα κράτος που λειτουργεί γρήγορα, δίκαια και αποτελεσματικά, που δεν εγκλωβίζεται σε αγκυλώσεις και που μπορεί να παράγει πολιτικές με συνέχεια και αξιοπιστία. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, όμως, απαιτούνται τομές που θα αγγίζουν τον πυρήνα του πολιτικού συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό η αναδιάρθρωση της κοινοβουλευτικής λειτουργίας αποτελεί ένα από τα βασικά πεδία παρέμβασης. Ένα πιο ευέλικτο και ουσιαστικό Κοινοβούλιο μπορεί να ενισχύσει την ποιότητα της δημοκρατικής εκπροσώπησης. Η σύνδεση του βουλευτή με την τοπική κοινωνία και η ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους είναι κρίσιμα στοιχεία για την αναβάθμιση της πολιτικής ζωής στην πατρίδα μας.
Ταυτόχρονα, η πολιτική σταθερότητα δεν μπορεί να παραμένει ζητούμενο. Η κατοχύρωση σταθερών κυβερνητικών κύκλων και η αποσύνδεση της πολιτικής ζωής από αιφνιδιασμούς και τακτικισμούς ενισχύουν την εμπιστοσύνη και δημιουργούν συνθήκες σοβαρού σχεδιασμού. Σε αυτή την κατεύθυνση, η θέσπιση κανόνων που ενθαρρύνουν την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού και περιορίζουν τη διαρκή αναπαραγωγή των ίδιων προσώπων μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά.
Εξίσου κρίσιμη είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Η κοινωνία απαιτεί καθαρές απαντήσεις και πραγματικό έλεγχο της εξουσίας. Η αυστηροποίηση των ελέγχων και η διασφάλιση ότι κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω των κανόνων και του νόμου αποτελούν προϋποθέσεις για ένα σύγχρονο κράτος δικαίου. Δεν πρόκειται για μια τιμωρητική λογική, αλλά για την αυτονόητη ανάγκη να αποκατασταθεί το αίσθημα δικαιοσύνης.
Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση ξεπερνά τα επιμέρους ζητήματα. Η Ελλάδα καλείται να προσαρμοστεί σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών όπως είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ο διεθνής ανταγωνισμός και οι περιβαλλοντικές πιέσεις. Άποψή μου είναι ότι το συνταγματικό πλαίσιο οφείλει να δίνει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή και να ενισχύει τη θέση της χώρας σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Η αναθεώρηση του Συντάγματος, λοιπόν, είναι μια πολιτική επιλογή με ιστορικό βάρος. Είναι η δυνατότητα να διαμορφωθεί μια νέα ισορροπία ανάμεσα στο κράτος και τον πολίτη, με περισσότερα δικαιώματα αλλά και μεγαλύτερη ευθύνη, με περισσότερη ελευθερία αλλά και ισχυρότερους θεσμούς. Έτσι, αν κάτι χρειάζεται σήμερα η χώρα, είναι ένα νέο συμβόλαιο εμπιστοσύνης με την κοινωνία για την Ελλάδα του αύριο. Και αυτό δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς γενναίες αποφάσεις, χωρίς καθαρές τομές και χωρίς τη βούληση να αφήσουμε πίσω μας πρακτικές που έχουν εξαντλήσει τα όριά τους. Η συνταγματική αναθεώρηση είναι η ευκαιρία. Το αν θα αξιοποιηθεί, είναι ευθύνη όλων.
* Ο Θεόδωρος Καράογλου είναι Βουλευτής ΝΔ Β’ Θεσσαλονίκης
