Το δόγμα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, στοχοποιώντας αυτή τη φορά την παρουσία των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο, επιλέγει η Άγκυρα να επαναφέρει στην ατζέντα. Με την Αθήνα να απαντά άμεσα ότι η αμυντική θωράκιση των νησιών αποτελεί κυριαρχικό και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα της χώρας.
Του Κώστα Πασίση
Η κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για την Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι εντάσεις γύρω από το Ιράν, αλλά και η αστάθεια σε Λίβανο και Κύπρο δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την αμυντική της ετοιμότητα και να διασφαλίσει την αποτρεπτική της ικανότητα, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί αμφισβητήσεις της κυριαρχίας της.
Η αντίδραση της Άγκυρας προκλήθηκε από τη μεταφορά των Patriot στην Κάρπαθο, μια κίνηση που η Τουρκία χαρακτήρισε αντίθετη με το «καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης» των νησιών του Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών έκανε λόγο για επιπόλαιες και άκαιρες δηλώσεις και υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα, επικαλούμενο τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947.
Η ελληνική απάντηση ήταν άμεση και κατηγορηματική. Το υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις αιτιάσεις της Άγκυρας ως «ανυπόστατες», τονίζοντας ότι το καθεστώς των νησιών καθορίζεται από ένα σαφές νομικό πλαίσιο που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Όπως υπογράμμισε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη των Παρισίων, γεγονός που αποδυναμώνει περαιτέρω τις αιτιάσεις της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι μονομερείς ισχυρισμοί περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών «απορρίπτονται στο σύνολό τους», παραπέμποντας στην επίσημη θέση του υπουργείου Εξωτερικών.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η ενίσχυση της αμυντικής διάταξης της χώρας είναι απολύτως νόμιμη και αναγκαία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σε κατάσταση μεγάλης αναταραχής.
Οι λόγοι της τουρκικής αντίδρασης
Όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές η Τουρκία προέβη σε αυτή την κίνηση για τρεις λόγους. Πρώτον, να επαναφέρει τη συζήτηση για την «αποστρατιωτικοποίηση. Δεύτερον, να αποτρέψει την εγκατάσταση νέων αμυντικών συστημάτων.
Η Τουρκία δε θέλει να δημιουργηθεί πλέγμα αεράμυνας Ελλάδας – Κύπρου, ειδικά σε μια περίοδο όπου η περιοχή έχει αυξημένο πολεμικό φορτίο. Και τρίτον, να δείξει στο εσωτερικό ακροατήριο ότι δεν αφήνει αναπάντητες ελληνικές κινήσεις και ότι παραμένει ισχυρή περιφερειακή δύναμη.
Επιπλέον – σύμφωνα με αναλυτές – η Τουρκία αντέδρασε γιατί η μεταφορά των Patriot συνδέεται έμμεσα με την άμυνα της Κύπρου. Και η Άγκυρα θέλει να παρεμβαίνει σε οτιδήποτε μπορεί να ενισχύσει στρατιωτικά την ελληνοκυπριακή πλευρά ή να δημιουργήσει αμυντική ομπρέλα Ελλάδας – Κύπρου.
Επικοινωνία Μητσοτάκη – Μακρόν – Σίσι
Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ίδια στιγμή που η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει τις διεθνείς της συμμαχίες της. Έτσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν με αντικείμενο τις εξελίξεις στο Ιράν, στον Λίβανο και στην Κύπρο. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τους, ο Έλληνας πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Γάλλο πρόεδρο για την αμυντική συνδρομή που παρέχει η Ελλάδα στην Κύπρο, ενώ οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να διατηρούν στενό συντονισμό για τις εξελίξεις στην περιοχή.
Να σημειώσουμε πως η Γαλλία αποτελεί έναν από τους βασικούς στρατηγικούς εταίρους της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η αμυντική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών «σφραγίζει» την Ελληνογαλλική συμμαχία.
Επίσης για το ίδιο θέμα ο κ. Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι η στρατιωτική παρουσία και η αμυντική προετοιμασία της χώρας δεν έχουν επιθετικό χαρακτήρα, αλλά αποσκοπούν αποκλειστικά στην αποτροπή και στην προστασία της εθνικής κυριαρχίας.
