Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στα γράμματα πέραν της Βυζαντινής μελέτης.
Η απώλειά της, όμως φέρνει στο προσκήνιο το πρωτοποριακό της έργο στη διοίκηση και τη φιλοσοφία της ανώτατης εκπαίδευσης.
Του Βασίλη Καραπέτσα*
Η Αρβελέρ υπήρξε μια προσωπικότητα που έσπασε τα σύνορα, κατορθώνοντας να διακριθεί στην καρδιά του γαλλικού ακαδημαϊκού συστήματος.
Ήταν η πρώτη γυναίκα Πρύτανης της Σορβόννης και αργότερα ως Καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού.
Μέσα από αυτούς τους ρόλους στα δημόσια HEIs της Γαλλίας, εισήγαγε μια σύγχρονη προσέγγιση δίνοντας έμφαση στη διεπιστημονικότητα και την ικανότητα των ιδρυμάτων να προσαρμόζονται στις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
Η επιρροή της επεκτάθηκε πέρα από τα στενά όρια του δημόσιου τομέα, συμμετέχοντας ενεργά στη διοίκηση οργανισμών με ημικρατικό ή ιδιωτικό προσανατολισμό, όπως το Κέντρο Πομπιντού και το Πανεπιστήμιο της Ευρώπης.
Εκεί, προώθησε ένα μοντέλο εκπαίδευσης που συνδέει την ακαδημαϊκή έρευνα με την ευρεία κοινωνική βάση, αποδεικνύοντας ότι η γνώση πρέπει να είναι προσβάσιμη και εξωστρεφής.
Αυτή η εμπειρία της λειτούργησε ως γέφυρα για τη μεταφορά διεθνών προτύπων ποιότητας και αξιολόγησης στην Ελλάδα, επηρεάζοντας τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη λειτουργία των πανεπιστημίων σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.
Στη χώρα μας, η συμβολή της ήταν καθοριστική μέσω της συμμετοχής της σε θεσμούς όπως το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών.
Η Αρβελέρ υπήρξε ένθερμη υποστηρίκτρια του εκσυγχρονισμού και της αξιοκρατίας στην Ανώτερη Εκπαίδευση.
Επιδίωκε την αναβάθμιση των ελληνικών προγραμμάτων σπουδών ώστε να συνομιλούν ισότιμα με τα μεγάλα ευρωπαϊκά “κέντρα”.
Η ίδια, συχνά μιλούσε για το όραμά της για τα ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης.
Το όραμά της δεν περιοριζόταν στην παροχή πληροφοριών στη γνώση, αλλά επεκτεινόταν στη διαμόρφωση ελεύθερων ανθρώπων με κριτική σκέψη, θέτοντας την “παιδεία” ως το ανώτερο στάδιο της εκπαίδευσης.
Σήμερα, η στάση ζωής της προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για το ελληνικό εκπαιδευτικό τοπίο.
Η Αρβελέρ μας δίδαξε με τον τρόπο που άσκησε τα ακαδημαϊκά της καθήκοντα (και αυτά όπου ασκούσε ακαδημαϊκή διοίκηση) ότι η ποιότητα ενός ιδρύματος εξαρτάται ΜΟΝΟ από το επίπεδο της έρευνας και τη διαφάνεια στη διοίκησή του.
* Ο Βασίλης Καραπέτσας είναι Senior Lecturer, PhDc
