Την ανάγκη η ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα και πιο φιλόδοξα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς και την προστασία στρατηγικών τομέων υπογράμμισαν οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Συνόδου Κορυφής στο κάστρο ‘Αλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο.
Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Όπως είπε, οι ηγέτες συμφώνησαν να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επισήμανε ότι παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών, η ενιαία αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρά κενά και κατακερματισμό και η ολοκλήρωσή της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο λεγόμενο 28ο καθεστώς για τις επιχειρήσεις, σημειώνοντας ότι «υπάρχει κοινή βούληση να προχωρήσουμε γρήγορα φέτος, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στις 27 χώρες της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά την «ευρωπαϊκή προτίμηση», ο Αντόνιο Κόστα εκτίμησε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία να χρησιμοποιηθεί «σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς», με αναλογικό και στοχευμένο τρόπο και μετά από εις βάθος ανάλυση. Επεσήμανε επίσης ότι υπάρχει ομοφωνία ως προς το ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμένει ανοιχτή στο εμπόριο. Όπως δήλωσε, μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική εμπορική πολιτική, με έμφαση στη διαφοροποίηση, είναι προς το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», είπε ο Α. Κόστα, υπογραμμίζοντας το «σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα» που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Οι συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής επικεντρώθηκαν στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ διαπιστώθηκε ομόφωνη στήριξη στην επιτάχυνση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Όπως είπε όμως, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι δημόσιες επενδύσεις, και γι’ αυτό θα πρέπει να αναζητηθούν τα κατάλληλα «ευρωπαϊκά εργαλεία» στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
«Μία Ευρώπη – Μία Αγορά», δήλωσε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη πρωτοβουλιών της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Όπως είπε, υπάρχει συμφωνία ώστε η πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων -που περιλαμβάνει την ενοποίηση των αγορών, την εποπτεία και την τιτλοποίηση- να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Προειδοποίησε μάλιστα ότι, αν έως τότε δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος, η Επιτροπή είναι έτοιμη να εξετάσει τη λύση της «ενισχυμένης συνεργασίας», επιτρέποντας σε ομάδα κρατών-μελών να κινηθεί ταχύτερα.
Στη συνέχεια, η φον ντερ Λάιεν στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών», τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει επιχειρήσεις ικανές να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι κανόνες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη «την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή». Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση του Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα περιλαμβάνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ενέργεια, τονίζοντας ότι η στρατηγική βασίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, αλλά και στον σχεδιασμό της αγοράς και τον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών – θέμα που θα συζητηθεί περαιτέρω στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Σύνοδος Κορυφής σημαδεύτηκε από έντονες συζητήσεις για τις τιμές της ενέργειας, όπως αναγνώρισε η φον ντερ Λάιεν, ενώ αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, ζήτησαν αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμωρεί τη βιομηχανία και απαιτώντας την αναστολή της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2.
Συνολικά, η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη για ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη Ευρώπη, ικανή να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
