Η γαλλική βουλή υιοθέτησε την περασμένη νύκτα νομοσχέδιο με το οποίο θα απαγορεύεται η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά κάτω των 15 ετών, ένα μέτρο που έχει στόχο να προστατεύσει την υγεία των εφήβων και έχει τη στήριξη της κυβέρνησης.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, που στηρίζει ιδιαίτερα τη μεταρρύθμιση αυτή, χαιρέτισε «ένα σημαντικό βήμα». «Διότι ο εγκέφαλος των παιδιών μας δεν είναι προς πώληση. Ούτε στις αμερικανικές πλατφόρμες, ούτε στα κινεζικά δίκτυα», τόνισε.
Το νομοσχέδιο υιοθετήθηκε με 130 ψήφους υπέρ και 21 κατά και τώρα θα εξεταστεί από τη Γερουσία «τις επόμενες εβδομάδες», όπως δεσμεύθηκε η υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων Αν Λε Ενάνφ.
Αν εγκριθεί οριστικά το νομοσχέδιο, η Γαλλία θα γίνει η δεύτερη χώρα παγκοσμίως που υιοθετεί μια τόσο περιοριστική πολιτική για τους ανήλικους, μετά την Αυστραλία η οποία απαγόρευσε την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους εφήβους κάτω των 16 ετών στις αρχές Δεκεμβρίου.
Η γαλλική κυβέρνηση σκοπεύει να κινηθεί γρήγορα, απαγορεύοντας ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2026 –όταν οι μαθητές επιστρέψουν στα σχολεία—τη δημιουργία νέων λογαριασμών, ενώ ως την 1η Ιανουαρίου 2027 θα επιδιώξει να γίνονται αποτελεσματικοί έλεγχοι στην ηλικία των χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης—ακόμη και για τους υφιστάμενους λογαριασμούς, διευκρίνισε η Ενάνφ.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι «η πρόσβαση στις υπηρεσίες ενός διαδικτυακού μέσου κοινωνικής δικτύωσης (…) απαγορεύεται στους ανήλικους κάτω των 15 ετών».
Ωστόσο εξαιρούνται κάποιες εκπαιδευτικές πλατφόρμες, όπως και οι πλατφόρμες ανταλλαγής προσωπικών μηνυμάτων, όπως το WhatsApp, διευκρίνισε η βουλευτής Λορ Μιλέρ που κατέθεσε το νομοσχέδιο.
Στόχος επίσης είναι να απαγορευθούν τα κινητά τηλέφωνα και στο λύκειο, κάτι που ισχύει ήδη για το δημοτικό και το γυμνάσιο.
Στις αρχές του μήνα η Εθνική Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας (Anses) είχε προειδοποιήσει ότι μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Snapchat και το Instagram, βλάπτουν σοβαρά την ψυχική υγεία των εφήβων. Οι κίνδυνοι που αναφέρονται είναι πολλοί, από την κυβερνοπαρενόχληση, μέχρι την έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο.
Για τους λόγους αυτούς ήδη πολλές χώρες έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα.
Αυστραλία, ο πιονιέρος
Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως η οποία από τον Δεκέμβριο απαγορεύει την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 16 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ κάλεσε τις πλατφόρμες να διαγράψουν τους ήδη υφιστάμενους λογαριασμούς ανήλικων χρηστών.
Το Facebook, το Instagram, το X, το Threads, το Snapchat και το TikTok, μεταξύ άλλων, συμμορφώθηκαν με τη νέα νομοθεσία, επί ποινή προστίμου το οποίο μπορεί να φτάσει έως και τα 28 εκατ. ευρώ.
Η Meta ανακοίνωσε ότι διέγραψε 544.000 λογαριασμούς χρηστών κάτω των 16 ετών, εκ των οποίων 331.000 στο Instagram και 173.000 στο Facebook.
Μόνο η Reddit προσέφυγε δικαστικά κατά του αυστραλιανού νόμου, αν και έχει συμμορφωθεί.
Χώρες της ΕΕ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τον Νοέμβριο, με μεγάλη πλειοψηφία, μη δεσμευτική εισήγηση που απαγορεύει στους νέους κάτω των 16 ετών την ελεύθερη πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην ΕΕ.
Εν αναμονή της υιοθέτησης κοινών μέτρων πολλές χώρες αναλαμβάνουν εθνικές πρωτοβουλίες.
Η Δανία ανακοίνωσε τον Οκτώβριο νομοσχέδιο για την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά κάτω των 15 ετών, δίνοντας στους γονείς την ευχέρεια να επιτρέπουν στα παιδιά τους να τα χρησιμοποιούν από την ηλικία των 13 ετών.
Στην Ισπανία υπό εξέταση βρίσκεται νομοσχέδιο για την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα παιδιά κάτω των 16 ετών.
Πίεση στη Βρετανία
Στη Βρετανία αυξάνεται η πίεση στον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ μετά την υιοθέτηση την Τετάρτη από τη Βουλή των Λόρδων (Άνω Βουλή) τροπολογίας που έχει στόχο να απαγορεύσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για όσους είναι κάτω των 16 ετών.
Η κυβέρνηση είναι αντίθετη και έχει ανακοινώσει ότι δεν θα αποδεχθεί την τροπολογία η οποία τώρα θα εξεταστεί από τη Βουλή των Κοινοτήτων, όπου οι Εργατικοί του Στάρμερ διαθέτουν μεγάλη πλειοψηφία.
Ωστόσο ήδη 60 βουλευτές των Εργατικών απηύθυναν την Κυριακή επιστολή προς τον Βρετανό πρωθυπουργό ζητώντας του να απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους κάτω των 16 ετών.
Νότια Κορέα, η «Σταχτοπούτα»
Από τον Μάρτιο θα απαγορεύεται η χρήση κινητών τηλεφώνων στις αίθουσες διδασκαλίας στη Νότια Κορέα.
Το 2011 η χώρα είχε υιοθετήσει τον λεγόμενο νόμο «Σταχτοπούτα» που προέβλεπε την απαγόρευση της πρόσβασης στα διαδικτυακά παιχνίδια για τα παιδιά κάτω των 16 ετών από τα μεσάνυκτα ως τις 6 το πρωί.
Η κυβέρνηση υπαναχώρησε δέκα χρόνια αργότερα, φοβούμενη ότι ο νόμος αυτός έπληττε τα δικαιώματα των ανηλίκων.
Κίνα, αυστηρός έλεγχος
Η Κίνα περιορίζει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους ανήλικους ήδη από το 2021 απαιτώντας ένα έγγραφο ταυτοποίησης: οι κάτω των 14 ετών δεν μπορούν να περνούν περισσότερα από 40 λεπτά ημερησίως στο Douyin, την κινεζική εκδοχή του TikTok, ενώ περιορισμένος είναι ο χρόνος που παιδιά και έφηβοι μπορούν να παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια.
