«Μια παλιά οφειλή /Στο δρόμο, στη γιορτή / Ένας φόνος, μια κραυγή / Κι ένα μυστικό, μια πληγή /
Κανένας δεν μιλά / Μα η αλήθεια ζητά / Κι η μοίρα μας εδώ / Στο φως θα φανεί το κακό».
Η μεγάλη ποίηση Αισχύλου σμίγει με την εξαιρετική απόδοση του νοήματος της τραγωδίας από τη Λίνα Νικολακοπούλου. Τα τραγούδια που στήριξαν εκείνη τη σπουδαία παράσταση του Οιδίποδα με τον Γιώργο Κιμούλη, θα «φτερουγίσουν» τώρα στο διαδίκτυο. Ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς υπογράφει τη μουσική και ο δημοφιλής Γιώργος Νταλάρας ερμηνεύει όπως μόνο εκείνος ξέρει, δίνοντας όλο του το «είναι».
“Η κατανόηση των αρχαίων ελληνικών τραγωδιών έχει πολλές φορές αποπροσανατολιστεί από τις εκάστοτε ακαδημαϊκές ερμηνείες, οι οποίες έχουν συσκοτιστεί από τον Ρομαντισμό» σημειώνει ο Γιώργος Κιμούλης. «Οι δικές μου μεταφραστικές προσπάθειες έχουν σκοπό, όπως ισχυριζόταν και ο Γιώργος Χειμωνάς, να μεταφέρουν την αρχαία φωνή σε αναγνωρίσιμες δραματικές εντάσεις της σύγχρονης ελληνικής φωνής, χωρίς τη μεσολάβηση άλλων εγκατεστημένων στην ποίησή μας ιδιωματικών σχημάτων. Οι σκηνοθετικές μου επιδιώξεις αποσκοπούν στον διαχωρισμό της έως τώρα διπλής και ταυτόχρονης αναφοράς στην αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο — αναφοράς που αποτέλεσε το επίσημο «πιστεύω» του νεοελληνικού κράτους και του πολιτιστικού κατεστημένου. Κατά τη γνώμη του Κορνήλιου Καστοριάδη, αυτή η αναφορά οδήγησε και οδηγεί σε αδιέξοδο, κυρίως επειδή οι δύο αυθεντίες που επικαλείται βρίσκονται σε διαμετρική αντίθεση μεταξύ τους. Ήταν λοιπόν σχεδόν φυσικό ο υποκριτικός μου κώδικας να ακολουθεί τη σκηνική γλώσσα ενός σύγχρονου εξπρεσιονισμού, μέσω του οποίου ο υποκριτής, όχι μόνον «επιθυμεί πάνω απ’ όλα να εκφράσει τον εαυτό του», αλλά ανοίγεται σε μια διαρκή καταβύθιση στο συλλογικό μας ασυνείδητο, παραμένοντας σε επαφή με την τρέχουσα ιστορική πραγματικότητα. Όσον αφορά τα Χορικά, πιο συγκεκριμένα, ακολουθώ την πληροφορία του Πλούταρχου στον Νικία, σύμφωνα με την οποία πολλοί Αθηναίοι αιχμάλωτοι, στην εχθρική Σικελία, τραγουδώντας χορικά του Ευριπίδη γλίτωσαν από τα φρικτά δεινά της αιχμαλωσίας. Μια τέτοια πληροφορία μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πολλά χορικά των αρχαίων ελληνικών τραγωδιών είχαν αυτονομηθεί από το σώμα της τραγωδίας στην οποία ανήκαν και, ως αυτόνομα τραγούδια, συνέχισαν να ζουν στη μνήμη των πολιτών.”
Με αυτές τις σκέψεις ο καλλιτέχνης ανέβασε πριν από 20 χρόνια στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και σε όλη την Ελλάδα την παράσταση «Οιδίπους Τύραννος» σε σκηνοθεσία δική του και μετάφραση Κ. Χ. Μύρη, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην μουσική, την ερμηνεία και τον λόγο.
Ο Γιώργος Νταλάρας ως ερμηνευτής και Κορυφαίος του χορού ερμήνευσε τις μουσικές του Goran Bregovic σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου που βασίζονται στον μύθο του Οιδίποδα.
«Είκοσι χρόνια πριν ο Γιώργος Κιμούλης μου πρότεινε αυτή τη συνεργασία λέει ο ίδιος ο Γιώργος Νταλάρας στο Thepresident.gr. «Σκηνοθέτης ο ίδιος της παράστασης και πρωταγωνιστής στον ρόλο του Οιδίποδα. Μου εξήγησε την προσέγγιση που είχε για τον Χορό. Έτσι πείστηκα, χωρίς βέβαια να μειωθεί το δέος και η αγωνία για την συμμετοχή μου σε μια παράσταση στην Επίδαυρο. Ο Γιώργος Κιμούλης μού έδωσε την ευκαιρία αυτής της συμμετοχής. Ήταν η δεύτερη φορά μετά την Λυσιστράτη του Μίκη Θεοδωράκη.
Ο Γιώργος ήθελε να είναι τα χορικά τραγούδια και συμφώνησα αμέσως με την ιδέα του να είναι ο Goran Bregovic ο συνθέτης, γνωρίζοντας -πέρα από τα τραγούδια του- την μουσική του στις ταινίες του Κουστουρίτσα. Η αποκάλυψη βέβαια ήταν τα λόγια της Λίνας Νικολακοπούλου. Αξίζει να τα διαβάσετε. Ήταν σαν χορικά στη δομή του έργου. Ήταν μια σπάνια εμπειρία με εξαιρετικούς συνεργάτες και μια τεράστια παραγωγή. Ακόμη θυμάμαι το καταπληκτικό σκηνικό: η βυθισμένη βιβλιοθήκη της Αντιοχείας. Η παράσταση παίχτηκε στην Επίδαυρο και σε όλες τις μεγάλες πόλεις με ζωντανή ορχήστρα. Πραγματικά, αξίζει ένας έπαινος στον Γιώργο Ζαχαρίου για τις ενορχηστρώσεις. Επεξεργαστήκαμε τα τραγούδια στο στούντιο, προσθέσαμε όργανα και χορωδία και πιστεύω ότι έγινε μια άξια έκδοση η οποία θα κυκλοφορήσει και σε συλλεκτικά αντίτυπα βινυλίου.»
Η μουσική της παράστασης ηχογραφήθηκε ζωντανά στο θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου και στη συνέχεια εμπλουτίστηκε στο studio με την συμμετοχή εξαίρετων σολίστ μουσικών και λεπτομερή επεξεργασία, με ενορχήστρωση του Γιώργου Ζαχαρίου.
Υστερα από επανειλημμένες ακροάσεις όλα αυτό το διάστημα, ο Γιώργος Νταλάρας μαζί με τον Γιώργο Κιμούλη και όλους τους συντελεστές αποφάσισαν να εκδώσουν αυτό το μουσικό υλικό.
Έτσι, θα κυκλοφορήσει από την Minos EMI, a Universal Music Company, μία συλλεκτική έκδοση με την μουσική και τα τραγούδια της παράστασης που συνοδεύεται από έντυπο υλικό με πληροφορίες, κείμενα και σπάνιο φωτογραφικό υλικό.
Βρείτε το σε όλα τα ψηφιακά καταστήματα και τις streaming υπηρεσίες, όπως και σε φυσικά σημεία πώλησης.
ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ
Τα τραγούδια της παράστασης
Goran Bregovic – Λίνα Νικολακοπούλου
ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ
Σκηνοθεσία Γιώργος Κιμούλης
Μουσική: Goran Bregovic – Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου
