Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Τετάρτη, ότι “οι σκοτωμοί” στο Ιράν “έχουν σταματήσει” μετά την καταστολή των διαδηλώσεων που έχουν ξεσπάσει στη χώρα από τις αρχές, όμως δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης.
“Ενημερωθήκαμε από πολύ σημαντικές πηγές της άλλης πλευράς και μας είπαν ότι οι σκοτωμοί έχουν σταματήσει”, δήλωσε ο Τραμπ στη διάρκεια εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο, διευκρινίζοντας ότι οι ίδιες πηγές επεσήμαναν ότι οι εκτελέσεις διαδηλωτών που ήταν προγραμματισμένες τελικά “δεν έγιναν”.
Ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αναλάβουν στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν, λέγοντας “θα παρακολουθήσουμε τη διαδικασία”, προτού προσθέσει ότι η χώρα του έλαβε “μια πολύ καλή ανακοίνωση” από το Ιράν.
Στο μεταξύ Αμερικανός αξιωματούχος που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του δήλωσε ότι οι ΗΠΑ απομακρύνουν κάποιο προσωπικό από σημαντικές βάσεις τους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής ως προληπτικό μέτρο εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης.
“Υπάρχουν όλες οι ενδείξεις ότι επίκειται μια αμερικανική επίθεση, αλλά επίσης με αυτό τον τρόπο συμπεριφέρεται αυτή η κυβέρνηση για να κρατά τους πάντες σε εγρήγορση. Η έλλειψη προβλεψιμότητας είναι μέρος της στρατηγικής”, επεσήμανε Δυτικός αξιωματικός του στρατού στο Reuters χθες.
Από την πλευρά του ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σημείωσε ότι “δεν υπάρχει σχέδιο” απαγχονισμού διαδηλωτών, όταν ρωτήθηκε σχετικά σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.
“Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για απαγχονισμούς (…) Οι απαγχονισμοί είναι εκτός συζήτησης”, τόνισε ο Αραγτσί.
Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Hengaw, με έδρα τη Νορβηγία, η εκτέλεση ενός 26χρονου Ιρανού, του Ερφάν Σολτανί, που συνελήφθη στη διάρκεια των διαδηλώσεων, αναβλήθηκε, αλλά η ζωή του παραμένει σε κίνδυνο.
Εξάλλου σήμερα οι δικαστικές αρχές του Ιράν ανακοίνωσαν ότι ο Σολτανί δεν έχει καταδικαστεί σε θάνατο και διευκρίνισαν ότι κρατείται στη φυλακή Καράζ με την κατηγορία ότι “συνωμότησε κατά της εσωτερικής ασφάλειας της χώρας και διεξήγαγε προπαγανδιστικές ενέργειες εναντίον του καθεστώτος”. Όπως εξήγησαν, οι κατηγορίες αυτές δεν επισύρουν τη θανατική ποινή.
Με βάση τον πιο πρόσφατο απολογισμό της ΜΚΟ Iran Human Rights (IHR), που έχει επίσης έδρα στη Νορβηγία, τουλάχιστον 3.428 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί στη διάρκεια των κινητοποιήσεων που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου. “Αυτός ο αριθμός είναι ο απολύτως ελάχιστος”, προειδοποίησε η ΜΚΟ, που κάνει λόγο για περισσότερες από 10.000 συλλήψεις.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πρόκειται να συνεδριάσει την Πέμπτη, έπειτα από αίτημα των ΗΠΑ, “για να ενημερωθεί για την κατάσταση στο Ιράν”, ανακοίνωσε εκπρόσωπος της σομαλικής προεδρίας.
Στρατιωτική επέμβαση;
Έπειτα από μια κορύφωση των διαδηλώσεων στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, οι αρχές επιχείρησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο της κατάστασης οργανώνοντας μια “πορεία εθνικής αντίστασης” καθώς και τις κηδείες περισσότερων από 100 μελών των δυνάμεων ασφαλείας και άλλων “μαρτύρων” που σκοτώθηκαν.
Πανό με συνθήματα “θάνατος στην Αμερική” και φωτογραφίες του ανώτατου ηγέτη, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, φαίνονταν ανάμεσα στο πλήθος, σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP, όπως και μια φωτογραφία που απεικόνιζε τον Ντόναλντ Τραμπ με το πρόσωπο ματωμένο, από την απόπειρα δολοφονίας εις βάρος του το 2024, με τη λεζάντα: “Αυτή τη φορά δεν θα αστοχήσει”.
Σύμφωνα με τον Αραγτσί, “επικρατεί πλέον ηρεμία” στη χώρα και οι αρχές έχουν “τον πλήρη έλεγχο” της κατάστασης.
Αν και ο υπουργός δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι ανοιχτή στη διπλωματία, άλλοι αξιωματούχοι σκλήρυναν τον τόνο τους χθες έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Το Ιράν είναι έτοιμο να απαντήσει “με αποφασιστικό τρόπο” σε οποιαδήποτε επίθεση, προειδοποίησε μεταξύ άλλων ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Μοχαμάντ Πακπούρ.
Μπροστά σε αυτές τις “περιφερειακές εντάσεις”, το Κατάρ έκανε λόγο για αποχώρηση μέρους του προσωπικού από την αμερικανική βάση του Αλ-Ουντέιντ, τη μεγαλύτερη στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι «έκλεισε προσωρινά» την πρεσβεία της στην Τεχεράνη, ενώ η Ισπανία και η Ινδία κάλεσαν τους υπηκόους τους να εγκαταλείψουν το Ιράν.
Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες 24 ώρες. Ένας Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε επίσης ότι φαινόταν πως ο Τραμπ είχε αποφασίσει να επέμβει, αν και το εύρος και ο χρόνος της επέμβασης παραμένουν ασαφή.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή να αποτρέψουν την Ουάσινγκτον να επιτεθεί στο Ιράν.
“Η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει στις χώρες της περιοχής, από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως την Τουρκία, ότι οι αμερικανικές βάσεις σε αυτές τις χώρες θα δεχθούν επίθεση”, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχοποιήσουν το Ιράν, ανέφερε ο αξιωματούχος.
Οι απευθείας επαφές μεταξύ του Αραγτσί και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ έχουν ανασταλεί, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Στην Τεχεράνη, η δικαστική εξουσία υποσχέθηκε “ταχείες” και “δημόσιες” δίκες.
“Κάθε κοινωνία μπορεί να αναμένει διαδηλώσεις, αλλά δεν θα ανεχθούμε τη βία”, δήλωσε χθες, Τετάρτη, κυβερνητικός αξιωματούχος ενώπιον λίγων δημοσιογράφων, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν σημειωθεί νέες “ταραχές” από τη Δευτέρα.
“Το Ιράν δεν έχει γνωρίσει ποτέ ένα τέτοιο επίπεδο καταστροφής”, είχε δηλώσει νωρίτερα ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων, Αμπντολραχίμ Μουσαβί, αναφερόμενος στα επεισόδια βίας που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει ακόμη επίσημο απολογισμό τραυματιών και νεκρών από τις διαδηλώσεις, καθώς η ταυτοποίηση των θυμάτων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, διευκρίνισε άλλος υψηλόβαθμος αξιωματούχος.
Η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν είχε αποκατασταθεί μέχρι χθες, περιορίζοντας την πρόσβαση σε πληροφορίες. Οι τηλεπικοινωνίες παρέμεναν επίσης περιορισμένες.
Αυτής της κλίμακας η αναταραχή αιφνιδίασε τις ιρανικές αρχές σε μια ευάλωτη στιγμή, λίγους μήνες μετά τον πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ, όμως η κυβέρνηση δεν μοιάζει να απειλείται με άμεση κατάρρευση και οι δυνάμεις ασφαλείας φαίνεται ότι διατηρούν τον έλεγχο, δήλωσε ένας Δυτικός αξιωματούχος.
Ο Τραμπ αμφισβητεί το κατά πόσον ο Ρεζά Παχλαβί έχει επαρκή υποστήριξη στο Ιράν
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκρινε χθες Τετάρτη ότι ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, είναι «πολύ ωραίος» τύπος, ωστόσο αμφισβήτησε το κατά πόσον είναι σε θέση να εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη ώστε να κυβερνήσει το Ιράν.
Σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος έκρινε ακόμη πως υπάρχει πιθανότητα η κληρικαλιστική εξουσία στο Ιράν να καταρρεύσει, επέρριψε την ευθύνη στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι για το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος με τη Ρωσία που οδεύει να συμπληρώσει τέσσερα χρόνια, ενώ υποβάθμισε τις επικρίσεις από την παράταξή του σχετικά με ενδεχόμενη έρευνα σε βάρος του προέδρου της κεντρικής τράπεζας (Federal Reserve, Fed για συντομία), του Τζερόμ Πάουελ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε επανειλημμένα να διατάξει στρατιωτική επέμβαση για να υποστηρίξει τους διαδηλωτές στο Ιράν, όπου σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν σκοτωθεί χιλιάδες άνθρωποι στις κινητοποιήσεις που αρχικά είχαν οικονομικά αιτήματα αλλά μεταμορφώθηκαν σε εξέγερση εναντίον του κληρικαλιστικού καθεστώτος. Ωστόσο φάνηκε να διστάζει χθες να υποστηρίξει τον Ρεζά Παχλαβί, ο θανών πατέρας του οποίου είχε ανατραπεί όταν έγινε η ισλαμική επανάσταση του 1979.
«Φαίνεται πολύ ωραίος, αλλά δεν ξέρω πως θα χειριζόταν τις καταστάσεις στη χώρα του. Και δεν βρισκόμαστε εκεί ακόμη», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. «Δεν ξέρω εάν και κατά πόσον η χώρα του θα αποδεχόταν την ηγεσία του ή όχι», πάντως «αν το έκανε, θα ήταν καλό για μένα».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη πει την περασμένη εβδομάδα πως δεν σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Ρεζά Παχλαβί, 65 ετών, που ζούσε εκτός Ιράν ήδη πριν από την ανατροπή του σάχη. Χθες φάνηκε να αμφισβητεί το κατά πόσον θα μπορούσε να κυβερνήσει.
Η αντιπολίτευση στο Ιράν είναι κατακερματισμένη, με διάφορες αντίπαλες παρατάξεις, συμπεριλαμβανομένων κάποιων υποστηρικτών της μοναρχίας. Δεν μοιάζει να έχει ιδιαίτερη οργανωμένη παρουσία στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, παραμένει πιθανή η πτώση της κυβέρνησης στην Τεχεράνη λόγω των μαζικών κινητοποιήσεων, καθώς «κάθε καθεστώς μπορεί να αποτύχει», όπως το βλέπει.
«Είτε πέσει είτε όχι, θα είναι ενδιαφέρουσα χρονική περίοδος», σχολίασε.
