Ένα πολιτικό «φρένο» στην κλιμακούμενη πίεση του αγροτικού κόσμου επιχείρησε να βάλει η κυβέρνηση, παρουσιάζοντας ένα μεγάλο πακέτο μέτρων που, σε επίπεδο αριθμών, είναι από τα πιο …γενναιόδωρα των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η πρώτη αντίδραση των αγροτών δείχνει ότι το πρόβλημα παραμένει άλυτο, παρά τις πρώτες …ρωγμές στα μπλόκα.
Του Κώστα Πασίση
Η κυβερνητική δέσμη μέτρων κινείται σε τρεις βασικούς άξονες. Το κόστος παραγωγής, την ασφαλιστική κάλυψη και ο επενδυτικός τομέας. Οι κύριες παρεμβάσεις που ξεχωρίζουν είναι:
– Ενεργειακό κόστος: Η μείωση της τιμής του ρεύματος στα 8,5 λεπτά/kWh μέσω του τιμολογίου «ΓΑΙΑ» για όσους δεν έχουν οφειλές, αποτελεί το ισχυρότερο χαρτί της κυβέρνησης και είναι μια προσπάθεια να χτυπηθεί το κόστος στη ρίζα του.
– Επιστροφή ΕΦΚ και ΦΠΑ: Η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο (με προσαύξηση στο 150% των ορίων από το τέλος του 2025) και οι μειώσεις ΦΠΑ σε ζωοτροφές, λιπάσματα και μηχανήματα, στοχεύουν στη βελτίωση της ρευστότητας των αγροτών που σήμερα εμφανίζεται να είναι προβληματική…
– Μεταρρύθμιση ΕΛΓΑ: Η μετάβαση στην αποζημίωση του 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, χωρίς αύξηση των εισφορών τους και η αύξηση του ορίου στις 200.000 ευρώ αποτελούν πάγια αιτήματα που ικανοποιούνται, προσφέροντας ένα δίχτυ προστασίας έναντι των ακραίων καιρικών φαινομένων.
– Επενδυτικές δράσεις: Η εξαγγελία για έργα ύψους 3 δισ. ευρώ (θερμοκήπια, σχέδια βελτίωσης κ.α) δείχνει μια πρόθεση για δομικό μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα ο οποίος έχει μείνει χρόνια πίσω…
Η πολιτική ανάγνωση
Σε πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση θέλησε να δείξει ότι ακούει, απαντά και εξαντλεί τα δημοσιονομικά και θεσμικά περιθώρια που διαθέτει.
Το γεγονός πάντως ότι 7 από τα 27 αιτήματα απορρίφθηκαν ως «εκτός δημοσιονομικού ορίου» δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να διολισθήσει σε μια πλειοδοσία παροχών που θα έθετε σε κίνδυνο την εθνική οικονομία.
Επίσης, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχωρίσει τους «πραγματικούς παραγωγούς» από όσους καρπώνονταν επιδοτήσεις που δε δικαιούνταν, χρησιμοποιώντας την ψηφιακή διακυβέρνηση και το barcode ως εργαλεία ελέγχου.
Λίγες ώρες νωρίτερα από την ανακοίνωση των μέτρων στήριξης των αγροτών από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, ένας άλλος υπουργός, ο Τάκης Θεοδωρικάκος πέτυχε μια σημαντική συμφωνία με τους εκπροσώπους των λαϊκών αγορών, ικανοποιώντας σχεδόν όλα τα αιτήματα τους.
Έτσι, αν «διαβάσει» κανείς τις τελευταίες κινήσεις της κυβέρνησης όχι αποσπασματικά αλλά ως σύνολο, μπορεί να σχηματιστεί η «εικόνα» μιας σταδιακής χαλάρωσης του «δημοσιονομικού κορσέ», με έντονο προεκλογικό άρωμα, παρότι οι εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027.
Ουσιαστικά όμως, το 2026 είναι το τελευταίο πλήρες έτος άσκησης πολιτικής πριν ανοίξει επίσημα ο εκλογικός κύκλος και παραδοσιακά στη χώρα μας είναι η περίοδος όπου οι κυβερνήσεις προσπαθούν να κλείσουν ανοιχτά μέτωπα και να ανακτήσουν κοινωνικά ακροατήρια που έχουν απομακρυνθεί…
Δυο «γραμμές» στους αγρότες
Η αντίδραση των αγροτών πάντως, ήταν ψυχρή έως αρνητική. Πολλοί μιλούν για μέτρα που έρχονται καθυστερημένα, για πληρωμές που στο παρελθόν δεν έγιναν σωστά και για στρατηγικές επιλογές, όπως η συμφωνία Mercosur, που – κατά την άποψή τους – απειλούν το μέλλον της ελληνικής παραγωγής. Ένα θέμα βέβαια που απασχολεί και τους ευρωπαίους συνάδελφους τους.
Ενδιαφέρον ωστόσο, προκαλεί ότι αγρότες της Λάρισας με επιστολή στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ζητούν συνάντηση με τον πρωθυπουργό, αλλά επιμένουν στην κλιμάκωση των κινητοποιήσεων με αποκλεισμούς δρόμων. Ενώ το Σαββατοκύριακο θα πραγματοποιηθεί νέα πανελλαδική σύσκεψη.
Την ίδια ώρα, μπλόκα κυρίως της Βόρειας Ελλάδας κινούνται προς διάλογο χωρίς, αποτυπώνοντας ρήγμα στη στρατηγική του αγροτικού μετώπου.
Ωστόσο το Μαξίμου, μέσω κυβερνητικών κύκλων, διεμήνυσε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα δεχτεί συνάντηση με τους αγρότες μόνον εφόσον πρόκειται για εκπροσώπους του συνόλου των μπλόκων.
Το «βρείτε τα μεταξύ σας και ελάτε», σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν επιλέγει συνομιλητές κατά περίπτωση…
Τέλος, η παρέμβαση της Δικαιοσύνης για τα αγροτικά μπλόκα προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Αν και θεσμικά αναμενόμενη, δημιουργεί την αίσθηση σύγκρουσης και μετατοπίζει το ζήτημα από το κοινωνικό στο πεδίο της τάξης και της νομιμότητας.
