Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η υπόθεση της Βενεζουέλας δεν αποτελεί πλέον ζήτημα διπλωματικής αντιπαράθεσης ή πολιτικής διαφωνίας. Με το σφραγισμένο συμπληρωματικό κατηγορητήριο (Sealed Superseding Indictment) που κατατέθηκε στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης (Southern District of New York – SDNY), η Ουάσιγκτον επιχειρεί κάτι ποιοτικά διαφορετικό: να αποδείξει ότι ένα κράτος, στο σύνολό του, μετατράπηκε σε εγκληματικό μηχανισμό
με διεθνή ακτινοβολία.
Το κατηγορητήριο, με αριθμό S4 11 Cr. 205, δεν αφορά μεμονωμένα εγκλήματα ούτε περιορίζεται σε χαμηλόβαθμους αξιωματούχους. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα ίδια τα ανώτατα κλιμάκια της πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας της Βενεζουέλας:
Νικολάς Μαδούρο Μόρος, Πρόεδρος της Δημοκρατίας
Διοσδάδο Καμπέγιο Ροντόν, ιστορικός πυλώνας του τσαβιστικού καθεστώτος
Ραμόν Ροδρίγες Τσακίν, πρώην υπουργός Εσωτερικών και Δικαιοσύνης
Σίλια Φλόρες ντε Μαδούρο, πρώτη κυρία της χώρας
Νικολάς Ερνέστο Μαδούρο Γκέρα (“Nicolásito”), γιος του Προέδρου
Έκτορ Ρούστενφορντ Γκερέρο Φλόρες (“Niño Guerrero”), αρχηγός του εγκληματικού δικτύου Tren de Aragua
Η επιλογή του SDNY —του ισχυρότερου και πλέον έμπειρου εισαγγελικού γραφείου των ΗΠΑ σε υποθέσεις διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος και τρομοκρατίας— δεν είναι τυχαία. Το μήνυμα είναι σαφές: η υπόθεση αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως περιφερειακό πρόβλημα της Λατινικής Αμερικής, αλλά ως απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.
Ο βασικός πυρήνας των κατηγοριών
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, από το 1999 έως και το 2025, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Βενεζουέλας:
μετέτρεψε συνειδητά το κράτος σε κρατικά οργανωμένο κόμβο διακίνησης κοκαΐνης και σε συνεργό διεθνών ναρκο-τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η κατηγορία δεν αφορά απλώς διαφθορά ή ανοχή στο οργανωμένο έγκλημα. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η διακίνηση ναρκωτικών αποτέλεσε δομικό στοιχείο της κρατικής εξουσίας, με πολιτικές αποφάσεις, στρατιωτική κάλυψη και διεθνή στρατηγική.
Το κατηγορητήριο μιλά για εκατοντάδες τόνους κοκαΐνης που πέρασαν από τη Βενεζουέλα, με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, μέσω:
- κρατικών και στρατιωτικών αεροδρομίων
- λιμανιών υπό στρατιωτικό έλεγχο
- μυστικών αεροδιαδρόμων
- κρατικών αεροσκαφών και πτήσεων με διπλωματική κάλυψη
Παράλληλα, το καθεστώς φέρεται να συνεργάστηκε εν γνώσει του με οργανώσεις που οι ίδιες οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές: FARC, ELN, Segunda Marquetalia, αλλά και με μεγάλα καρτέλ όπως το Σιναλόα και οι Zetas.
Ο ρόλος του Νικολάς Μαδούρο: από πολιτικός σε κεντρικός κρίκος
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το κατηγορητήριο δεν παρουσιάζει τον Νικολάς Μαδούρο ως «ηγέτη που αγνοούσε» ή ως πολιτικό που απλώς ανέχθηκε εγκληματικές δραστηριότητες. Αντιθέτως, τον τοποθετεί στον πυρήνα του μηχανισμού.
Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, ο Μαδούρο συμμετείχε προσωπικά στη διακίνηση κοκαΐνης:
- ως βουλευτής, σε πρώιμο στάδιο του τσαβιστικού καθεστώτος
- ως Υπουργός Εξωτερικών, αξιοποιώντας τη διπλωματική ιδιότητα
- ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με πλήρη έλεγχο του κρατικού μηχανισμού
Το κατηγορητήριο περιγράφει ότι:
- παρείχε διπλωματικά διαβατήρια σε διακινητές ναρκωτικών
- εξασφάλιζε αστυνομική και στρατιωτική προστασία
- διέθετε κρατικές υποδομές μεταφοράς: λιμάνια, αεροδρόμια, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, παράνομες πίστες
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο αεροδρόμιο Μαϊκετία του Καράκας, όπου, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φορτία κοκαΐνης μεταφέρονταν ακόμη και από τον «προεδρικό υπόστεγο», με τη συμμετοχή της Εθνικής Φρουράς.
Παρά την απώλεια διεθνούς αναγνώρισης από πολλές χώρες, ο Μαδούρο —κατά τις ΗΠΑ— παρέμεινε στην εξουσία ως de facto αλλά παράνομος ηγέτης, χρησιμοποιώντας τα έσοδα από τα ναρκωτικά για να συντηρεί τον μηχανισμό επιβίωσης του καθεστώτος.
Το «Καρτέλ των Ήλιων»: όταν το κράτος γίνεται συμμορία
Κομβικό σημείο του κατηγορητηρίου αποτελεί το λεγόμενο Cartel de los Soles. Δεν πρόκειται για καρτέλ με τη στενή έννοια, αλλά για δίκτυο ανώτατων στρατιωτικών και πολιτικών αξιωματούχων, που παρείχαν προστασία, logistics και στρατηγικό σχεδιασμό στη διακίνηση κοκαΐνης.
Το κατηγορητήριο περιγράφει τη Βενεζουέλα ως ασφαλή διάδρομο για τα ναρκωτικά της Κολομβίας, με αντάλλαγμα:
- χρήματα
- όπλα
- πολιτική υποστήριξη
- χρηματοδότηση παραστρατιωτικών και ένοπλων ομάδων
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία με την εγκληματική οργάνωση Tren de Aragua, υπό τον Niño Guerrero, η οποία φέρεται να ανέλαβε κρίσιμες λειτουργίες: φύλαξη φορτίων, ένοπλη συνοδεία, έλεγχο παράκτιων περιοχών και διαδρόμων διακίνησης.
Από τα ναρκωτικά στα όπλα: η μετάβαση στη ναρκο-τρομοκρατία
Η υπόθεση δεν περιορίζεται στη διακίνηση ναρκωτικών. Οι ΗΠΑ αποδίδουν στους κατηγορούμενους και βαριές κατηγορίες για:
- κατοχή και χρήση πολυβόλων
- εκρηκτικούς μηχανισμούς και χειροβομβίδες
- στρατιωτικό οπλισμό
Η σύνδεση ναρκωτικών και όπλων είναι κρίσιμη, διότι επιτρέπει την υπαγωγή της υπόθεσης στο πλαίσιο της ναρκο-τρομοκρατίας. Τα όπλα, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, χρησιμοποιήθηκαν:
- για την προστασία φορτίων κοκαΐνης
- για την επιβολή πειθαρχίας
- για απαγωγές, ξυλοδαρμούς και δολοφονίες
- για τη διατήρηση ελέγχου σε στρατηγικές περιοχές
Η οικογενειακή διάσταση της υπόθεσης
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συμμετοχή μελών της οικογένειας Μαδούρο. Ο Nicolásito φέρεται να συμμετείχε σε συναντήσεις με στελέχη των FARC, όπου συζητήθηκαν πολυετείς συμφωνίες διακίνησης κοκαΐνης και ανταλλαγής ναρκωτικών με όπλα.
Παράλληλα, το κατηγορητήριο υπενθυμίζει ότι συγγενικά πρόσωπα της πρώτης κυρίας έχουν ήδη καταδικαστεί στις ΗΠΑ για εισαγωγή κοκαΐνης, ενισχύοντας την εικόνα ενός καθεστώτος όπου τα όρια κράτους, οικογένειας και εγκλήματος έχουν καταρρεύσει.
Δημεύσεις χωρίς σύνορα: το οικονομικό όπλο των ΗΠΑ
Ένα από τα πιο στρατηγικά στοιχεία του κατηγορητηρίου είναι οι Forfeiture Allegations. Οι ΗΠΑ ζητούν:
- κατάσχεση κάθε περιουσιακού στοιχείου που προήλθε άμεσα ή έμμεσα από τα εγκλήματα
- κατάσχεση «υποκατάστατων» περιουσιακών στοιχείων, αν τα αρχικά δεν εντοπίζονται
- πάγωμα λογαριασμών και επενδύσεων διεθνώς
Πρόκειται για μηχανισμό που επιτρέπει οικονομικό στραγγαλισμό του καθεστώτος, ακόμη και χωρίς φυσική σύλληψη των κατηγορουμένων.
Ένα κατηγορητήριο με καθαρό πολιτικό μήνυμα
Το Superseding Indictment της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης δεν είναι απλώς μια ποινική πράξη. Είναι πράξη πολιτικής απονομιμοποίησης. Οι ΗΠΑ επιχειρούν να παγιώσουν διεθνώς την εικόνα της Βενεζουέλας ως ναρκο-κράτους, καθιστώντας κάθε συνεργασία μαζί της νομικά και ηθικά επισφαλή.
Είτε οδηγήσει σε συλλήψεις είτε όχι, το κατηγορητήριο αυτό έχει ήδη πετύχει τον βασικό του στόχο: να μετατρέψει το καθεστώς Μαδούρο από «αμφισβητούμενη κυβέρνηση» σε διεθνώς κατηγορούμενο εγκληματικό μόρφωμα.
