Οικονομία και Πολιτική στην εποχή του Κορωνοϊού

536

Το τελευταίο χρονικό διάστημα η ιατρική και η λοιμοξιωλογία, όπως και τα οικονομικά της Υγείας, έχουν αποκτήσει ένα ακούσιο ακροατήριο και φιλόδοξους αναλυτές. Μέσα από την καθημερινή ενημέρωση, την ορολογία που αναπαράγουν ιστότοποι, εφημερίδες, τηλεόραση και ραδιόφωνο, τις ‘πληροφορίες’ και τις ‘εμπιστευτικές εκτιμήσεις ειδικών’ , όλοι λίγο πολλοί έχουν ακούσει, καταλάβει και πειστεί , ότι πρώτος στόχος των κυβερνήσεων είναι να καθυστερήσουν την εξάπλωση της πανδημίας, να πλατύνουν τη σχετική καμπύλη’ και να ανασχέσουν την αυξητική, πολύ περισσότερο την κατακόρυφή της πορεία και να δώσουν έτσι ανάσες στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Γράφει ο Πολύκαρπος Αδαμίδης *

Προκειμένου να αποκτήσει, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε εξοπλισμό και προσωπικό και να ανταποκριθεί στις σχετικές ανάγκες. Διαδρομή που ποικίλλει από κράτος σε κράτος ανάλογα με το πόσο σοβαρές είναι μέχρι σήμερα οι υποδομές του, πόσο καλά εκπληρώθηκε ο προγραμματισμός του, πόσο έγκαιρα πραγματοποιήθηκαν οι προμήθειές του, πόσο λειτουργικοί είναι οι μηχανισμοί εφοδιασμού του, πόσο επαρκείς και στοχευμένες είναι οι προσλήψεις και τοποθετήσεις του προσωπικού του, πόσο ικανά είναι τα στελέχη του. Στην περίπτωση βέβαιο που το κράτος αυτό και οι υπηρεσίες του είναι ‘θωρακισμένες’, η διαδρομή αυτή και ο χρόνος που θα χρειαστεί για να καλυφθεί, πρέπει να είναι μηδενικοί.

Πέρα όμως από τη ‘συνειδητοποίηση της ανάγκης’ να παραμείνει ο κόσμος σε εθελούσια καραντίνα και να ‘καταβροχθήσει’ κάθε σχετική πληροφορία και ενημέρωση για την πορεία της πανδημίας, υπάρχει πάντα και ο φόβος των κυρώσεων και του προσωπικού κινδύνου. Οι καμπάνες είναι αυστηρές, αλλά και η ανησυχία για την τύχη καθενός, χτυπάνε ‘καμπανάκια’. Είναι βλέπετε και η ευρεία αυτή ερμηνεία του όρου υποκείμενα νοσήματα. Που φτάνουν να περιλαμβάνουν την υπέρταση, τα χρόνια αναπνευστικά προβλήματα και τις αυξημένες τιμές σακχαροδιαβήτη. Πρακτικά δηλαδή το προφίλ, όχι του ηλικιωμένου απλά, αλλά του μεσήλικα. Και όχι μόνο.

Η ‘έγκλειστη’ αυτή κοινωνία αγωνιά. Και προσδοκά λύσεις. Και όσο μεγάλος και εάν είναι ο φόβος ή η αγωνία, από ένα σημείο και ύστερα αναζητά υπευθύνους. Και αποδίδει ευθύνες. Δικαίως και αδίκως. Μετρά επίσης φίλους. Στην ευαίσθητη αυτή στιγμή καθενός και όλων, είναι που δημιουργείται εύφορο πεδίο για την προπαγάνδα. Είδαμε να επιδίδονται σε αυτό με μαεστρία οι Κινέζοι και οι Ρώσοι, με την υπερπροβολή των όσων έχουν διαθέσει σε πληττόμενες χώρες της Ευρωπαικής Ένωσης. Ακόμα και οι Κουβανοί, εμφανίσθηκαν ω ς ρομαντικοί και λυρικοί Δον Κιχώτες, να προσφέρουν τα ‘ιατρικά τους φώτα’. Μοιραία οι ασχολούμενοι με τον χώρο της Υγείας, χαμογέλασαν πικρά ενθυμούμενοι το ‘δηλητήριο του κόκκινου (ή κάποιας άλλης χρωματικής παραλλαγής) σκορπιού’, που έρχονταν από την Κουβά και κατά τους διάφορους αετονύχηδες ‘θεράπευε’ ασθενείς σε προχωρημένα στάδια ανίατων παθήσεων.

Απέναντι στην πασαρέλα αυτή ‘αλτρουισμού’ και δημοσίων σχέσεων, η Ευρώπη σε πρώτο χρόνο έχει αδικήσει τον εαυτό της. Σε αυτό συντέλεσαν και αψυχολόγητες ενέργειες των πρώτων ημερών, όπως η επιβολή απαγορεύσεων στην εξαγωγή ιατρικού υλικού και εξοπλισμού από μεγάλες Ευρωπαικές χώρες σε πληττόμενα μέλη της Ένωσης. Αλλά και όταν τα αντανακλαστικά μπήκαν επιτέλους σε λειτουργία και μεγάλες χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία προσέφεραν εκατομμύρια τεμαχίων ιατρικού εξοπλισμού και πολλούς αναπνευστήρες, ενώ ξεκίνησαν να διαθέτουν και κλίνες των εντατικών τους για περιστατικά από την Ιταλία, δεν υπήρχε η ανάλογη προβολή και ενημέρωση. Όπως δεν υπάρχει προβολή και ενημέρωση τόσο για τους συγκεντρωτικούς διαγωνισμούς προμήθειας ιατρικού υλικού, σε Κοινοτικό επίπεδο, που θα δημιουργήσει σε καλύτερες τιμές απόθεμα για τα Κράτη Μέλη, ούτε και των προσπαθειών συντονισμού των Εθνικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της Πανδημίας από την Ευρωπαική Επιτροπή. Οι υπεύθυνοι αξιωματούχοι δεν έχουν ανταποκριθεί στις προκλήσεις και τις ανάγκες των  καιρών και δεν έχουν αναδείξει την προσφορά και τη σπουδαιότητα της Ένωσης. Μόνη της παλεύει η Πρόεδρος της Κομισιόν.

Αλλά και σε επίπεδο πολιτικής και Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων, φαίνονται οι μεγάλες χώρες να ακολουθούν ασθμαίνουσες τις εξελίξεις. Μετά την αναγκαία απόφαση για παράκαμψη των δημοσιονομικών κανόνων και των απαγορεύσεων για τις κρατικές ενισχύσεις, σε σχέση με τις δαπάνες που θα γίνουν για τον Κορωνοιό, αλλά και τη γενναία απόφαση της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας να ‘ρίξει’ 750 δισεκατομμύρια Ευρώ στην αγορά, ήρθε η ψυχρολουσία από το Ευρωπαικό Συμβούλιο της ‘τηλεδιάσκεψης΄. Ενώ δόθηκε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία, μέσα από την υποβολή του αιτήματος των 9 χωρών, συμπεριλαμβανομένης της χώρας μας αλλά και όλου του Ευρωπαικού Νότου, να εκδοθεί ευρωομόλογο για να χρηματοδοτηθούν οι δαπάνες για τον Κορωνοιό, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Φινλανδία, αρνήθηκαν. Εύσχημα το ‘μπαλάκι ‘ πέρασε στο Eurogroup, το οποίο καλείται μέσα σε 15 ημέρες να υποβάλει προτάσεις, αλλά οι ‘εναλλακτικές’ που προβλήθηκαν είναι δομικά, βαθύτατα ανεπαρκείς. Προτάθηκε δηλαδή να αξιοποιηθεί ο ΕΜΣ, ο Ευρωπαικός Μηχανισμός Σταθερότητας, ο οποίος όμως έχει ‘δύναμη πυρός’ πλέον 420 δισεκατομμύρια Ευρώ, για να χορηγήσει δάνεια για την αντιμετώπιση του Κορωναιού. Το σημαντικότερο είναι ότι τα δάνεια αυτά θα πρέπει να αποπληρωθούν από την κάθε δανειολήπτρια χωριστά, ενώ και μόνο η αίτηση για τη χορήγηση δανείου θα κλονίσει το στάτους, την πιστοληπτική ικανότητα και τους όρους δανεισμού της ενδιαφερόμενης χώρας στις διεθνείς χρηματαγορές. Την ίδια στιγμή η Γερμανία ανακοινώνει ένα κολοσσιαίο πρόγραμμα χορήγησης ρευστότητας για την εθνική της αγορά ύψους ενός τρισεκατομμυρίου Ευρώ, που σε αναλογία ξεπερνά το πρόγραμμα μαμούθ των 2 τρισεκατομμυρίων Ευρώ που ομόθυμα και με εθνικά υπεύθυνο τρόπο οι ΗΠΑ αποφάσισαν για τη χώρα τους. Το πρόγραμμα αυτά περιλαμβάνει 156 δισεκατομμύρια Ευρώ στον χώρο της Υγείας που θα διπλασιάσει τις διαθέσιμες Μονάδες Εντατικής Θεραπείας σε 56.000. Την ίδια στιγμή ρητά άρρητα οι Γερμανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν το Ευρωομόλογο με την αιτιολογία ότι δεν μπορούν οι φορολογούμενοί τους να επωμισθούν τα βάρη που θα αφορούν τις δαπάνες Υγείας για την Πανδημία των άλλων Ευρωπαίων Πολιτών.

Είναι μια λογική που δεν μπορεί να μας πάει μακριά. Δε μεταφέρει καλά μηνύματα και ρίχνει νερό στον ‘μύλο των Ευρωσκεπτικιστών’. Οι εξαιρετικές συνθήκες, απαιτούν εξαιρετικές αποφάσεις. Από πολιτικούς, που αν σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, θα αναδειχθούν σε εξαιρετικούς.

*Ο Πολύκαρπος Αδαμίδης είναι Δικηγόρος, LL.M (Harvard’ 95), ΔΝ, αν. Καθηγητής Κοινοτικού Δικαίου, Προμηθειών και Διεθνών Σχέσεων στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων