today-is-a-good-day
21.6 C
Athens

Ο πολύχρυσος «Πρίγκιπας Πολεμιστής» της Πύλου θα «φωτίσει» τις ΗΠΑ, τη Μεσσηνία και την Αθήνα

Η  Καλαμάτα θα είναι ο πρώτος σταθμός και ακολουθούν το Λος Αντζελες και το Μουσείο Γκέτυ, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα και τέλος, το Μουσείο της Χώρας Μεσσηνίας. Πρόκειται για την έκθεση με τα εκπληκτικά ευρήματα από τον τάφο που έχει ονομαστεί «Τάφος του Πρίγκηπα της Πύλου» ή του «Γρύπα Πολεμιστή». Ευρήματα που δεν έχουν ποτέ μέχρι τώρα εκτεθεί στο κοινό. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε χθες μετ’ επαίνων για τον προσωρινό δανεισμό 230 αντικειμένων, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η έκθεση.

Το εύρημα είχαν οι Τζακ Ντέιβις και Σάρον Στόκερ από το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι (Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών) και ο εντοπισμός του τάφου σε μυκηναϊκά στρώματα της Πύλου είχε δημιουργήσει μεγάλο ενθουσιασμό παγκοσμίως. Νεαρός, με μαύρα κατσαρά μακριά μαλλιά, καστανά μάτια και φρύδια, όμορφος, αρχοντικός, ο «Γρύπας Πολεμιστής», που βρέθηκε το 2015 σε τάφο του  1.500 π.Χ.  στον Ανω Εγκλιανό της Πύλου, δίπλα από το μυκηναϊκό ανάκτορο του Νέστορος είχε ταφή που γλίτωσε από τους λαθρανασκαφείς. Ηταν ηλικίας 30 με 35 ετών, και στον τάφο εντοπίσθηκαν περισσότερα από 1.400 μοναδικά αντικείμενα ως κτερίσματα για τη μετά θάνατο ζωή του.

«Από ό,τι φαίνεται ήταν όμορφος άνδρας, είχε λάβει μέρος σε μάχες αλλά πέθανε κατά πάσα πιθανότητα από ασθένεια. Τον έχουμε αποκαταστήσει με μακριά μαύρα μαλλιά, με βάση την αναπαράσταση πολεμιστή που βρέθηκε σε μία σφραγίδα στον τάφο» σημειώνει η δρ. Στόκερ. Και ο Τζακ Ντέιβις επιβεβαίωσε πως δεν βρέθηκε τραύμα στον σκελετό, επομένως μπορούν να υποστηρίξουν με βεβαιότητα πως δεν πέθανε σε μάχη. Εχει, μάλιστα, γίνει και  ανασύσταση του προσώπου του από τους Lynne Schepartz και Tobias Houlton του Πανεπιστημίου του Ουιτγουότερσραντ στο Γιοχάνεσμπουργκ. Από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν κοσμήματα μεγάλης τέχνης ανάμεσα στα οποία και τέσσερα σφραγιστικά δακτυλίδια, αντίστοιχα των οποίων βρίσκουμε στη μινωική Κρήτη. Οι αρχαιολόγοι ονομάζουν «σφραγιστικά», διότι χρησιμοποιούνταν για να σφραγίζονται γραπτές πινακίδες και αντικείμενα. Ο νεκρός είχε πλούτο, που φαίνεται από το ότι όλα τα αγγεία που τοποθετήθηκαν στον τάφο του, πάνω και γύρω από το ξύλινο φέρετρό του, ήταν μεταλλικά. Μπρούτζινα, ασημένια και χρυσά. Δεν υπήρξε αγγείο από πηλό, κάτι πολύ συνηθισμένο σε όλες τις κοινωνίες. Ούτε καν τα κύπελλα. Ακόμα και αυτά, ήταν χρυσά.

Μπρούτζινος ήταν και ένας καθρέφτης που εντοπίστηκε δίπλα του, και όπως είπε ο δρ Ντέιβις φαίνεται πως οι πολεμιστές χρησιμοποιούσαν ανάλογους καθρέφτες για τελετουργικό χτένισμα πριν από τη μάχη. Στην υπόθεση αυτή συνηγορεί και το ότι βρέθηκαν χτένες, μερικές από τις οποίες ήταν καμωμένες από ελεφαντόδοντο. Επάνω στον νεκρό βρέθηκαν επίσης  πολλά κοσμήματα, ανάμεσα στα οποία μια μοναδικής τέχνης και αξίας χρυσή αλυσίδα.

Μελέτες που έγιναν, επιβεβαιώνουν πως ήταν ελληνικής καταγωγής. Με τη χρήση νέων επιστημονικών τεχνικών, η εξέταση οστών από 726 άτομα της περιοχής, όπως και δικών του, επιβεβαίωσε ότι οι νεκροί ήταν κάτοικοι της Πύλου πριν και κατά την Εποχή του Χαλκού.

Στην περιοχή έχουν ανασκάψει φημισμένοι αρχαιολόγοι όπως ο Καρλ Μπλέγκεν, ο Σπυρίδων Μαρινάτος και ο Γεώργιος Κορρές. Κάποια από τα δικά τους εντυπωσιακά ευρήματα, θα πλαισιώσουν επίσης την έκθεση.

Η περιοδική έκθεση θα πάει στο αμερικανικό μουσείο υπό τον τίτλο «Ο πρίγκιπας της Πύλου, θησαυροί της Εποχής του Χαλκού στη Μεσσηνία», από τις 25 Ιουνίου 2025 έως τις 12 Ιανουαρίου 2026. Το αίτημα υπέβαλε το Μουσείο J. Paul Getty στο Λος Άντζελες. Η έκθεση θα περιλαμβάνει 230 αντικείμενα που προέρχονται από τις ανασκαφές της ΑρχαιολογικήςΥπηρεσίας καθώς και της Αμερικάνικης Σχολής Κλασσικών Σπουδών και σύμφωνα με όσα ακούστηκαν κατά τη συνεδρίαση του ΚΑΣ, έχει ως στόχο την ανάδειξη της σημασίας της Μεσσηνίας κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού.

Η αρχική ιδέα προτάθηκε από τους ανασκαφείς Jack Davis και Sharon Stocker, που κατά την τελευταία δεκαετία διεξάγουν ανασκαφικές έρευνες στον λόφο του Εγκλιανού, πλησίον του Ανακτόρου του Νέστορος, εκ μέρους του Πανεπιστημίου του Cincinnati, υπό την αιγίδα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και υπό την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Επιμελητές της Έκθεσης είναι οι Claire Lyons και Nicole Budrovich από το ΤμήμαΑρχαιοτήτων του Μουσείου J.Paul Getty, η Ευαγγελία Μηλίτση, Προϊσταμένη της ΕΦΑ Μεσσηνίας, η Sharon Stocker και ο Jack Davis, πρώην Διευθυντής της ΑΣΚΣΑ.

Σύμφωνα με τον προτεινόμενο προγραμματισμό η έκθεση θα παρουσιαστεί, εκτός από το Μουσείο J. Paul Getty, και σε τρία ελληνικά μουσεία, ως εξής: Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας, 14 Φεβρουαρίου-4 Μαΐου 2025 Μουσείο J.P. Getty, 25 Ιουνίου 2025-12 Ιανουαρίου 2026 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1 Μαρτίου 2026-30 Ιουνίου 2026 Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας Μεσσηνίας, 1 Σεπτεμβρίου 2026-31 Μαρτίου 2027

Οι θεματικοί άξονες αναδεικνύουν το μεγάλο μυκηναϊκό ανακτορικό κέντρο του Άνω Εγκλιανού στην Πύλο, γνωστό και ως «Ανάκτορο του Νέστορος» αλλά και πολλές αρχαιολογικές θέσεις που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του Ανακτόρου, κυρίως μέσα από ταφικά σύνολα που αποκαλύφθηκαν κατά τις πρόσφατες και παλαιότερες ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή. Ο κατάλογος των προς δανεισμό αντικειμένων συμπεριλαμβάνει 230 αρχαιότητες, κυρίως μικρών διαστάσεων τέχνεργα, που προέρχονται από το “Ανάκτορο του Νέστορος”, από τον λακκοειδή τάφο του «Γρύπα Πολεμιστή», από τους θολωτούς τάφους στις θέσεις Εγκλιανός, Ρούτση, Τραγάνα, Περιστεριά, Νιχώρια, Κουκουνάρα, Βλαχόπουλο, Δάρας, Άνθεια, Ψάρι και από τα νεκροταφεία θαλαμωτών τάφων στον Εγκλιανό, στα Βολιμίδια Χώρας και στα Ελληνικά Θουρίας.

Στα προς δανεισμό αντικείμενα περιλαμβάνονται εξαιρετικής τέχνης ταφικά κτερίσματα, όπως σφραγιδόλιθοι με εγχάρακτες παραστάσεις, χρυσά κοσμήματα, αντικείμενα από ελεφαντοστό και ελεφαντόδοντο, λίθινες και χάλκινες αιχμές βελών, οδοντόφρακτο κράνος, πήλινα ειδώλια και γραπτά αγγεία, χάλκινα όπλα, κοσμήματα από γυαλί, χρυσό και άλλους πολύτιμους και ημιπολύτιμους λίθους, αλλά και θραύσματα τοιχογραφιών από το Ανάκτορο του Νέστορος.

Επιπλέον, στην έκθεση περιλαμβάνονται και τρεις υδατογραφίες του Piet de Jong, που φυλάσσονται στο Πανεπιστήμιο του Cincinnati με αναπαραστάσεις τοιχογραφιών από το Ανάκτορο του Νέστορος.

Με την παρουσίαση και προβολή επιλεγμένων ευρημάτων από τα παραπάνω ταφικά σύνολα, καταδεικνύεται μέσω συγκρίσεων η εποχή του τάφου του “Γρύπα Πολεμιστή” στη Μυκηναϊκή Μεσσηνία.

Οι διοργανωτές θα αναλάβουν όλες τις δαπάνες, που αφορούν στη συσκευασία, μεταφορά, ασφάλιση, εγκατάσταση και απεγκατάσταση των έργων κατά την παρουσίαση τους στο Μουσείο J. P. Getty καθώς και την έκδοση του επιστημονικού καταλόγου.

Αγγελική Κώττη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ